فصل پنجم : زمان به سود ماست
پيروزى و موفقيت هر انديشه و ايدهء اصلاحى ، بستگى به عوامل فراوانى دارد كه پيشاپيش آنها بايد از سلامت ايده ، نياز جامعه به آن ، اخلاص دعوتگران و شكيبايى و مبارزه و تلاش آنان ياد كرد .
عامل ديگرى به نام « زمان » مطرح است كه اهميت و اعتبار خود را دارد و قانونمندى هر فراخوان يا دعوتى ، توجه به آن را ايجاب مىكند و بستر هر پديدهء تازهاى آن را تحميل مىنمايد .
صحيح است كه هر ايده و انديشهء درستى مىتواند گروهى از دورانديشان و اهل بصيرت را به گرد خود جمع كند و دعوتگرانى بيابد كه در گسترهء محدودى از آن دفاع نمايند ، ولى براى از ميان رفتن گمانها و ترديدهايى كه در ازاى هر انديشهء تازهاى به اذهان راه مىيابد نياز به زمان است ؛ استقرار هر ايده در جانها و رسوخ آنها در عقلها نيز نيازمند زمان است . بنابراين همهء دعوتها و بويژه آنهايى كه در پيوند تنگاتنگى با عواطف و احساسات قرار دارند ، ناگزير بايد مسلح به سلاح زمان باشند ؛ چه بسيار مشكلات پيچيدهاى كه زمان آنها را حل كرده يا انديشههاى شگفتى كه با سپرى شدن زمان و كمرنگشدن شگفتانگيزى آنها ، مردم به آنها خوگرفتهاند .
همچنانكه زمان ، يارى رسان هر فراخوان درستى است تا رشد و شكوفايى يابد ، برملاكنندهء هر ناسره و نشان دهندهء همهء انحرافهاست و دشوارىها و وسوسههاى موجودى كه از ميان برداشته مىشود ، بهترين ارزياب دعوتگران و صادقترين آزمون