حق شهادت دهد و از اين شهادت ، دريغ نكند . راوى مىافزايد كه او براى آن حضرت نوشت : آيا شهادت وصى در مورد ميت همراه با شاهد عادل ديگرى ، پذيرفته است ؟
حضرت پاسخ داد : آرى پس از سوگند .
و از جمله اين موارد چيزى است كه محمد بن يحيى به نقل از محمد بن الحسن روايت كرده كه گفته است : او دربارهء مردى كه زمين خود را به فرد ديگرى فروخته و حد و مرز اين زمين به هنگام معامله معلوم نبوده ولى فروشنده گفته بود كه وقتى حد و مرز آن مشخص شد شهادت اين معامله را بده ، از امام حسن عسكرى ( ع ) پرسيد و جويا شد كه آيا اين كار جايز است يا اينكه جايز نيست كه شهادت دهد . حضرت در پاسخ مرقوم داشت : آرى اين كار جايز است .
راوى در ادامه مىگويد : مردى نيز كه قطعه زمين داشت قصد سفر مكه كرد زمين در آبادىاى قرار داشت كه چند منزل از خانهاش دور بود و مرز زمين خود را نمىشناخت و تنها حدود چهارگانه آبادى را مىدانست به شهود گفت كه شهادت دهيد كه من از فلان كس تمام آبادى را كه چهار طرف حدود آن را معين كرد ، فروختهام حال آنكه او در اين آبادى تنها قطعه زمينى متعلق به خود داشت . اين مرد طى نامهاى به امام از ايشان سؤال كرد كه آيا در مورد مشترى اين كار درست است با توجه به اينكه او تنها بخشى از آبادى را صاحب بوده ولى تمام آن را به مشترى معرفى كرده است . حضرت در پاسخش نوشت : فروختن چيزى كه در مالكيت كسى نيست از سوى او جايز نيست و واجب است كه خريدوفروش تنها در مورد آنچه ملكيت دارد انجام گيرد . راوى مىافزايد كه او براى حضرت نوشت : آيا شاهدى كه در مورد تمامى اين آبادى شهادت داده مىتواند در صورت استناد به گروهى از مردم عادل آبادى و دانستن حد و مرز زمين مورد نظر ، در مورد آن شهادت دهد ؟ حضرت ( ع ) پاسخ فرمود : آرى وقتى در مورد چيز معين و شناختهشدهاى باشد ، جايز است « 1 » .
راوى در ادامه مىگويد : مردى از طريق مكاتبه با حضرت نوشت كه وقتى كسى بگويد شهادت مىدهم كه تمام خانهاى كه فلان جا هست و حدودش را نيز معين
هامش
( 1 ) شايد منظور سؤالكننده اين بوده كه مىخواسته به امام بگويد كه اگر تنها در مورد ملك فروشنده معامله انجام شده باشد ولى فرض كرده بوديم كه او تمامى آبادى را فروخته است آيا شاهد در صورت آگاهى از حدود ملك فروشنده در آبادى مىتواند در مورد فروش آن بخش به نسبت قيمتى كه پرداخته شهادت دهد يا خير .
كه در اين صورت ، پرسش منطقى است .