محمد بن على من او را از آن جهت برگزيدم كه على رغم كمى سن ، بر همهء اهل فضل ، برترى دارد و اعجوبهاى است و اميدوارم كه چنان بر من ظاهر شود كه من او را شناختهام تا بدانند كه من در تصميم خود محق بودهام .
گفتند : اى امير المؤمنين آيا دخترت را به ازدواج كودكى درمىآورى كه هنوز در دين خدا ، چيزى نمىداند و حلال را از حرام تمييز نمىدهد . اين نوجوان اگر چه چشمت او را گرفته ولى كودكى است كه شناخت و فقهى ندارد حد اقل او را بگذار تا خوى اسلامىاش كامل شود و قرآن بخواند و در دين ، تفقه جويد و سپس هر چه مىخواهى انجام ده .
به ايشان گفت : چه مىگوييد ؟ من بيش از شما اين نوجوان را مىشناسم او از شما فقيهتر و به خدا و رسول و سنت و احكام وى آشناتر است و از شما بهتر قرآن مىخواند و از محكم و متشابه و ناسخ و منسوخ و ظاهر و باطن و خاص و عام و تنزيل و تأويل آن بيش از شما آگاهى دارد و اگر بخواهيد مىتوانيد او را بيازماييد و اگر آنچنان كه شما مىگوييد باشد از شما مىپذيرم . گفتند : حال قبول مىكنيم كه او را بيازماييم بنابراين ما را با او تنها بگذار تا كسى را تعيين كنيم تا در حضور تو دربارهء دين از وى بپرسد اگر پاسخ درست داد اعتراضى نخواهيم داشت و اگر از پاسخ عاجز ماند ، ديگر ما را با او كارى نيست . آنگاه به اتفاق تصميم گرفتند يحيى بن اكثم را كه در آن روز قاضى - القضات بود مسألهاى را با وى مطرح كند كه پاسخش را نداند و به او وعده دادند اگر چنين كرد اموال بسيار به او دهند . و در روزى كه مأمون تعيين كرد امام جواد و قاضى - القضات و مأمون يك جا گرد آمدند و مردم نيز بنا به موقعيت خود در حضورشان جاى گرفتند . يحيى بن اكثم اجازه خواست تا سؤال خود را مطرح سازد حضرت اجازه فرمود :
گفت : خداوند ترا جزاى خير دهد اى ابا جعفر دربارهء محرم ( كسى كه در احرام حج است - م ) كه شكارى كشته باشد چه مىگويى ؟ امام كه به ادعاى ابن جوزى در تذكرهاش به نقل از منابع شيعه هفت سال و چند ماه سن داشت ، فرمود : اين محرم صيد خود را در حرم يا خارج از آن كشت ، آگاهانه يا ناآگاهانه اين كار را كرد ؟ عمدا يا از روى خطا اين كار را كرد ؟ بنده بود يا آزاد ؟ كوچك بود يا بزرگسال ؟ براى نخستين بار اين كار را كرده بود يا چندمين بارش بود ؟ شكار جزو پرندگان بود يا جز آن ؟ شكار كوچك بود يا بزرگ ؟ نسبت به كارى كه كرده بود پافشارى مىورزيد يا اينكه پشيمان بود ؟ شب هنگام و در لانه صيد را كشت يا در روز و خارج از آن ؟ قاتل شكار براى حج يا
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 450
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٤٥٠