بيان آيه 286
شرح لغات :
وسع : آنچه در توان و قدرت شخص است كه انسان مىتواند آن را بسادگى و راحتى انجام دهد .
اخطأنا : خطا و اشتباه نموديم .
« اصر » بار سنگين .
تفسير :
سپس خداوند اين مطلب را بيان مىكند كه آنچه بمردم امر يا از چيزى كه نهى مىكند بيش از قدرت و توانايى آنان نمىباشد .
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها »
يعنى خداوند چيزى را كه مردم قدرت آن را دارند به آنان امر يا نهى مىنمايد ( و چيزى كه كسى توانايى آن را ندارد تكليف نمىكند ) و بعضى گفتهاند : يعنى خداوند چيزى كه ( براى انسان ) آسان است تكليف مىكند و چيزى كه مشكل باشد اگر چه بدان توانايى و قدرت هم داشته باشد تكليف نمىكند .
ضمناً با اين آيه قول جبريها را ابطال ميكنند كه ميگويند ممكن است خداوند انسان را به چيزى تكليف كند كه توانايى بر آن نداشته باشد . اين آيه ميگويد خداوند به چيزى امر مىكند كه در وسع انسان باشد و معناى آن اينست كه به آن قدرت داشته باشد . بعضى از آنان در رد اين استدلال ميگويند معناى آيه اينست كه خداوند تكليف نمىكند مگر به چيزى كه در خور انسان و براى او حلال باشد و معناى « وسع » را حلال گرفتهاند .
ولى اين حرف درست نيست زيرا اين معنى مثل اين است كه كسى به بنده و نوكرش بگويد : من به تو امر نمىكنم مگر به چيزهايى كه به تو آزادى و اجازه انجام