بيان آيه 272
شأن نزول :
مسلمانان از دادن صدقه بر غير مسلمين خوددارى ميكردند تا اين آيه نازل شد ( از ابن عباس و ابن حنفيه و سعيد بن جبير ) .
بعضى گويند اسماء دختر ابو بكر با رسول اكرم در عمرة القضاء بود پس مادر و جدهاش نزد او رفته و تقاضاى كمك كردند در حالى كه هر دو مشرك بودند اسماء به آنها گفت من بشما چيزى نميدهم تا از رسول خدا اجازه نگيرم زيرا شما پيرو اسلام نيستيد . آن گاه اسماء از پيامبر اكرم اجازه خواست و اين آيه نازل شد ( از كلبى ) .
تفسير :
« لَيْسَ عَلَيْكَ هُداهُمْ »
بر تو هدايت اينان نيست در وجه ارتباط و مناسبت اين آيه با آيات گذشته وجوهى گفته شده است :
1 - بر تو نيست هدايت اينان از اين راه كه جلو صدقه دادن مردم را به آنان بگيرى و بدينوسيله آنان را به اسلام وادار نمايى مانند آيه كريمه :
« أَ فَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ
« 1 »
»
مگر تو مردم را اكراه ميكنى كه مؤمن شوند .
2 - بر تو نيست هدايت مردم به اينكه آنان را وادار كنى بر انفاقات در راه خير و راه خدا ( از حسن و ابو على جبائى ) و تقدير در اين وجه اين است كه بر تو نيست كه هدايت نمايى مردم را به رسيدن به ثواب و بهشت و آنچه بر تو است همين است كه آنان را هدايت و راهنمايى بايمان و اسلام كنى . و اين ، تسليت و دلدارى است نسبت برسول اكرم زيرا آن حضرت از اينكه مردم اسلام نمىآوردند غمگين ميشد زيرا او مىدانست در نتيجه بىايمانى چه عذاب ابدى در انتظار آنان است و خداوند او را با اين آيه دلدارى داد .
هامش
( 1 ) - آيه 99 ، سوره يونس