از زمين جوشيده و در ميان سنگهاى سخت مورق به شكل مادهء شيشهاى مذاب جريان يافته و فواصل ميان ورقههاى سنك را پر كرده باشد .
فيروزه به شكل طبقات نازكى در ميان سنگهاى سخت وجود دارد و غالبا با سنك يا مواد ديگرى كه موجب تنزل بهاى آن مىشود مخلوط است . كارگران هريك روزى 50 سانتيم تا 5 / 1 فرانك اجرت ميگيرند و مشغول بيرون آوردن سنگهاى معدن ميشوند .
در زمانهاى پيشين فعاليت زيادى در اين معادن به عمل ميآمد . وسعت ناحيهء معادن فيروزه 50 تا 60 كيلومتر مربع است كه در آن علاوه بر فيروزه معادن نمك و سرب و سنك سياه نيز يافت مىشود .
استخراج فيروزه
فيروزه را به دو طريق استخراج مينمايند : طريق اول آن است كه سنگهاى معدن را با باروت ميتركانند و فيروزه را بدست ميآورند و طريق دوم آن است كه در رسوبات يا جاهائى كه سابقا استخراج به عمل ميآمده كاوش ميكنند . نتيجهء طريق اخير بيشتر از طريق اول است . تقريبا هرروز 1500 نفر كارگر در معادن مشغول استخراج فيروزه ميباشند .
شستن سنگهاى فيروزهدار كاملا به طرز بدوى است . سنك فيروزهدار را در حوضچهاى قرار ميدهند تا آب از روى آن عبور كند و پس از آنكه رطوبت ديد و كمى سست شد كارگران با دست آنها را بهم ميسايند تا فيروزه از خاك و سنك جدا شود .
اقسام مختلف فيروزه
فيروزهاى كه از معدن استخراج مىشود دو قسم است كه باصطلاح محلى يكى را سنگى و ديگرى را خاكى مينامند .
قسم اخير كه در مسيلها و رسوبات بدست ميآيد مرغوبتر است زيرا كه بمرور زمان تغيير رنك پيدا نميكند و بهاى آن هم از قسم اول زيادتر است . فيروزه را در شهر مشهد خوب نميتراشند ، فيروزههاى خوشجنس را اغلب بمسكو ميفرستند كه در آنجا تراشيده شود . ايرانيانى در مسكو هستند كه فيروزه را خوب تراش ميدهند و پس از