صفحات خط ميرعماد كه تذهيب و تزيين شدهاند 34
صفحاتيكه با خطوط ساير نويسندگان معروف نوشته شده است 75
سبحان اللّه چقدر كتابها ديديم و خوانديم كه بامر اشخاص عاليمقامى نوشته شدهاند و در طى قرون عديده در ميان علما و فضلا دست بدست گشتهاند و اكنون هيچگونه اثرى از مالكين آنها برجاى نمانده است .
البته اين شاهكار منحصربفرد هم در آتيه دست بدست خواهد گشت چنان كه امروز از دست ديگرى بدست ما رسيده است . يكى آن را ميفروشد و ديگرى خريدار آن مىشود و شايد هم گاهى بعنوان هديه به شخص عاليمقامى تقديم شود و نيز ممكن است زمانى بدست سارقين و غارتگران افتد و شايد هم روزى را ببيند كه صفحات آن مجزا شده و در ميان وراث مالك آن تقسيم و پراكنده گردد ، البته در آن موقع هيچگونه اثر و نام و نشانى از ما در اين سراى فانى باقى نخواهد بود .
در اين فاصلهء بسيار كوتاه عمر خود چقدر تغييرات و تحولات ديديم ، چه شورشها و انقلابات كه در كشورهاى دنيا بوجود آمد و ما آنها را مشاهده كرديم ، چه اشخاص عاليقدر و بزرك و توانائى ديديم كه همه از پاى درآمدند و از اوج خوشبختى بقعر بدبختى افتادند و چقدر اشخاص پستى را مشاهده كرديم كه از حضيض ذلت بذروهء سعادت و اقبال رسيدند .
ما اين چند سطر را برسم يادگار با خط خود نوشتيم
« بهرام ميرزا ابن نايب السلطنه عباس ميرزا »
در زير اين نوشته مهرى زده شده كه ترجمهء آن چنين است :
« يگانه مرواريد بحر سلطنت بهمن » « 1 »
در اينجا نام عدهاى از نقاشان و هنرمندان ايرانى و هندى را كه در دربار اكبر شاه بودهاند ذكر ميكنيم « 2 »
هامش
( 1 ) - شايد يك مصرع به اين مضمون بوده است ( يگانه لولوء درياى سلطنت بهمن )
( 2 ) - چون بعضى از اين نامها هندى است تلفظ لاتين آنها همانطور كه در كتاب آمده است نوشته شده