قطعهء اول بمنزلهء زمينه جلد است و قطعهء دوم مركب از قطعات كوچكى است كه براى زينت بريده و يا مشبك نموده و در روى زمينه چسباندهاند .
پارهاى از جلدها با طلا باسلوب عربى تزيين يافتهاند يعنى داراى شاخ و برك و گل هستند و پارهاى هم مانند سرلوحهء كتاب تذهيب شدهاند .
بعضى جلدهاى بسيار نفيس هم ديده مىشود كه صنعتگران در آنها نهايت استادى و مهارت را به كار بردهاند و صحنههاى بسيار زيبائى از جنك و شكار و حيوانات خيالى و درختان و مرغان نقش كردهاند ، تزيينات اغلب با رنك سياه در زمينهء طلائى صورت گرفتهاند ، ما از اين نوع جلد نمونهء بسيار كامل و زيبائى داريم كه واقعا بىنظير و حيرتآور است و تماشاى آن در بيننده تاثير عميقى مىكند .
صحافان برجستگىها و فرورفتگىهاى جلد چرمى را بوسيلهء قالبهاى چوبى يا مسى يا فولادى بوجود ميآوردند و بعد آنها را تزيين و تذهيب ميكردند . از اين نوع جلدها در موزههاى اروپا و هم در نزد مؤلف اين كتاب موجود است .
بعضى از جلدها هم توسط قالبهاى فولادى تزييناتى يافتهاند و با وجود سادگى بسيار خوشنما هستند .
گاهى هم صحاف از روى تفنن منتهاى ذوق و سليقهء خود را در جلد كتاب به كار برده است و جلدى بوجود آورده كه از هرحيث قابل تمجيد و تحسين است ، در قسمت درونى جلد و يا روى صفحاتى كه براى محافظت كتاب در اول و آخر آن قرار داده است قطعات كوچكى از ورقههاى طلا و كاغذهاى الوان به شكل شاخ و برك و گل بريده و در روى زمينهء سياه و سفيد چسبانيده است و لبهء جلد را با چرم و مفتولهاى طلا درست كرده و رويهمرفته جلد بسيار ظريف و نفيس و آراستهاى بوجود آورده است . گاهى هم از كاغذ يا چرم مدالهاى كوچك مشبكى درست كرده و در روى زمينهء آبى يا سبز و يا قرمز چسبانده و آنها را با قابهاى مزينى از هم جدا نموده و در هرحال كار بسيار مشكل و حيرتآورى را انجام داده است .
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 507
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص٥٠٧