تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 381

مساهمون:

ص٣٨١
پشت اين كاردها عموما پهن و داراى خطوط برجسته‌ايست كه براى تزيين به كار رفته‌اند و درعين‌حال باعث استحكام آنها ميشوند و از انعطاف آنها جلوگيرى مينمايند . معلوم مىشود كه صنعتگر در ساختن اين نوع كاردها منتهاى دقت را به كار برده و از پهن كردن پشت كارد و بوجود آوردن خطوط برجسته منظور خاصى داشته است . بطوريكه در پيش اشاره كرديم تيغه منتهى مىشود بدسته‌اى كه با نقوشى زينت يافته است . دسته هم گاهى به شكل استوانه و گاهى مضلع است . قسمت پشت دسته كه بين دو قطعه استخوان واقع شده غالبا بادقت خاصى حكاكى شده است و در پاره‌اى از آنها صنعتگر بطور تفنن تصاويرى از طلا و نقره ترسيم نموده است و ببر يا شيرى را نمايش ميدهد كه غزال يا گوزنى را شكار كرده است و يا حيواناتى را نشان ميدهد كه در جنگل ميدوند . هنرمندى و استادى صنعتگر از به كار بردن سيم و زر معلوم مىشود . ضخامت طلا گاهى بقدرى زياد است كه توانسته‌اند با حكاكى اشكال زيبائى در آن ترسيم نمايند . كاردهائى هم ديده مىشود كه در روى تيغه و دستهء آنها عباراتى حكاكى شده است و از خداوند براى مالك آن طلب سعادت و يارى كرده‌اند . اين نوع كاردها بندرت يافت ميشوند ، ما يكى از آنها را كه نزديك دسته خرسى را در حال جنگيدن با دو حيوان گوشتخوار نمايش ميدهد خريدارى كرديم اغلب اين كاردها نوك مخروطى شكلى دارند تا تيغهء آنها با برخورد بمانع نشكند . اين تزيينات فقط در كاردهاى تجملى كه دسته آنها را با ياقوت و الماس زينت داده‌اند ديده مىشود . متأسفانه طالبين اين آثار عتيق كه مايلند از آنها مجموعه‌اى ترتيب دهند نتوانسته‌اند اشياء سالم و كاملى بدست آورند ، آنچه پيدا كرده‌اند غالبا معيوب و ناقص است ، گوهرهاى گرانبها را كه براى زينت در آنها به كار رفته بودند درآورده‌اند و جاى آنها خالى مانده و وضع حزن‌انگيزى دارند . باز هم جاى