قلمدانهاى اشخاص ثروتمند فوقالعاده گرانبها و تماشائى هستند ، اين قلمدانها داراى تابلوهاى نقاشى كوچك بسيار ممتازى ميباشند . قلمدان جعبهايست به شكل مكعب مستطيل كه طول آن تقريبا 30 سانتيمتر و عرض و ارتفاع آن 3 تا 4 سانتيمتر است و مانند غلافى است كه داراى كشو باشد ، در اين كشو قلمهاى تراشيده از نى و مداد و قلمتراش و قيچى و دوات فلزى و قاشقى كوچك جاى دارند . معمولا در دوات فلزى كه ممكن است از برنج يا نقره و يا طلا باشد مقدارى ابريشم قرار ميدهند و روى آن مركبى كه با دوده درست شده است ميريزند و ابريشم را كه بمنزلهء اسفنج است با دستهء قاشق زيرورو ميكنند تا خوب از مركب آلوده شود .
قلم هم يكنوع نى محكمى است كه در باتلاقهاى جنوبى ايران ميرويد و از نوع همان قلمهاى قديمى است كه براى نوشتن در روى پاپيروس به كار ميرفتند . قلم را با قلمتراش ميتراشند ، اين عمل نيز استادى و مهارت لازم دارد و هركس نميتواند قلم خوبى بتراشد . اخيرا قلمهاى فلزى اروپائى نيز در ايران معمول شده است ولى با اين نوع قلم نميتوان خط ايرانى را خوب نوشت و خوشنويسان ابدا با چنين قلمى كار نمىكنند .
قلمدان
چنان كه در فوق هم ذكر شد ، قلمدان با توجه و دقت مخصوصى بتوسط نقاشان درست مىشود و من قلمدانى را ديدم كه از حيث نقاشى و آب و رنك بسيار نفيس و ممتاز بود و مدتى با حيرت بتماشاى آن مشغول بودم .
تابلوهاى كوچك و مجالس آن بقدرى تماشائى و جالب توجه بود كه من از تماشاى آنها دل برنميگرفتم .
قلمدان - كار قرن 19 ( كلكسيون مؤلف )