خود مينمايند در آنجا به فروش ميرسد . بازار حكم كارخانه را نيز دارد زيرا كه انواع صنعتگران هم در آنجا مشغول كار هستند و هرصنفى بازار مخصوصى دارد كه به همان نام خوانده مىشود از قبيل بازار زرگرها ، بازار كفاشها ، بازار سراجها ، بازار نجارها و بازار آهنگران و اسلحهسازان و مسگرها و غيره و كليهء صنعتگران از طلوع تا غروب آفتاب در آنجا مشغول كار هستند .
پارهاى از صنعتگران شب را هم در حجرهء كوچكى كه در بالاى دكان آنها قرار دارد بسر مىبرند . همين كه مؤذن در بالاى منارهء مسجد مؤمنين را با صداى بلند براى اداى نماز دعوت مىكند تمام تجار و كسبه دكانهاى خود را بسته و قفل ميزنند و از بازار بيرون ميروند . شبها در بازار بسته مىشود و گزمهها و سرگزمهها بكشيك ميپردازند و از دكانها مواظبت مينمايند و بهمينجهت دكانها كمتر مورد دستبرد واقع ميشوند و اگر احيانا سارقى را دستگير نمودند پس از شكنجههاى سخت او را زندانى ميكنند .
در بازار داروغه بمحاكمه ميپردازد و مقصرين را بدلخواه خود مجازات مينمايد .
كسبهء گرانفروش يا كمفروش را معمولا به چوب ميبندند و جريمهء نقدى از آنان ميگيرند و اگر تقصيرشان زياد باشد مجازاتهاى سختترى نسبت به آنها به عمل ميآيد مثلا گوش مقصر را با ميخ آهنين و چكش بدكانش ميكوبند و يا پردهء ميان منخرين بينى را با درفش سوراخ كرده نخ محكمى از آن عبور ميدهند و ميرغضب سر نخ را گرفته مقصر را در بازارها ميگرداند تا موجب عبرت ديگران شود و چنين عملى را مهار كردن مىگويند .
عموم كسبه اجناس را با ترازوهاى بدوى ميكشند و بسا مىشود كه در توزين تقلب ميكنند ، بنابراين مأمورينى هستند كه اعمال آنها را تفتيش مينمايند و گاهى هم براى اينكه شناخته نشوند تبديل لباس مينمايند و يا مانند زنان چادر ميپوشند و به تفتيش كسبه ميپردازند .
سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 105
مساهمون: هانرى رونه دالمانى
ص١٠٥