تجار صادركننده و دورهگرد
نظر باينكه در ايران وسايل مكانيكى و ماشينى براى توليد اجناس وجود ندارد ، قسمت زيادى از ضروريات زندگانى سكنهء اين كشور از اروپا وارد مىشود مخصوصا انواع پارچههاى پشمى و پنبهاى و مواد غذائى از قبيل قند و چاى و قهوه و غيره و چون مدت زيادى طول ميكشد تا اين اجناس وارد شوند و در معرض فروش درآيند و تاجر هم بسود كم قناعت نميكند ، بسا مىشود كه صددرصد بر بهاى اصلى جنس خريدارى شده در اروپا افزوده مىشود .
فروشندگان دورهگرد
چند سالى است كه تجار ارمنى در تمام ايالات مشغول خريد مواد خام از قبيل پنبه و پشم و ابريشم و ميوههاى خشك از قبيل بادام و پسته و فندق و قيسى و كشمش هستند و آنها را از طريق روسيه يا با كشتيهاى تجارتى انگليسى كه در خليجفارس رفتوآمد ميكنند باروپا ميفرستند و در عوض مال التجارههاى اروپائى را بايران وارد ميكنند .