گفت : من خلاف وعده نمىكنم . « 1 »
از نظر ما به دلايل زير اين تفسير نادرست است ؛
أ . عقيلى همين حديث را با يك متن ديگر آورده كه نشان مىدهد ، تاء در « لست » براى مخاطب است ، نه متكلم ، او مىگويد : از حجر بن عنبس است كه گفت : هنگامى كه پيغمبر ( ص ) فاطمه را به على داد ، فرمود : « لقد زوّجتك غير دجّال » ترا به همسرى مردى در آوردم كه دجّال نيست . « 2 »
ظاهرا روايت خطاب به فاطمه ( س ) است . پيامبر اكرم ( ص ) مىخواهد ، اين احتمال را رد كند كه فاطمه ( س ) را به همسرى مردى دجّال در آورده باشد ، نه اين كه مىخواهد دجّال بودن را از خود ، نفى كرده باشد .
از سوى ديگر اگر حضرت مىخواست خلف وعده را از خود نفى كند ، مناسبتر آن بود كه بگويد : من خلاف وعده نمىكنم ؛ يا جملهاى ديگر كه گوياى اين نكته باشد ، نه واژه دجّال را به كار برد كه معناى فريب و نيرنگ مىدهد و با خلف وعده مناسبت ندارد .
حتى اگر اين كلام خطاب به امير المؤمنين ( ع ) باشد ، حضرت رسول ( ص ) مىخواست با همين عبارت از خواستگار ( پسر عمويش ) دجّال بودن را نفى كند . اين تفسير مناسب مقام و هماهنگ با كلام است .
ب . شمار زيادى از منابع پيش گفته تصريح دارد كه هرگز به ذهن على ( ع ) خطور نكرد كه از فاطمه ( س ) خواستگارى كند و چون أبو بكر و عمر به او پيشنهاد كردند ، فرمود : مرا به كارى توجّه داديد كه از آن غافل بودم . سپس نزد رسول خدا ( ص ) شرفياب شد و فاطمه ( س ) را خواستگارى كرد . پيغمبر ( ص ) تقاضاى على ( ع ) را پذيرفت . اين جريان دلالت دارد كه پيش از اين
هامش
( 1 ) . مجمع الزوائد ، 9 / 204 .
( 2 ) . اللآلى المصنوعه ، 1 / 365 ؛ الضعفاء الكبير ، 4 / 165 .