تصرّف آن شتر و اسب به كار نگرفتند ، بلكه خداوند در دلهاى آنان رعب و وحشت انداخت و از خانههاى خود به خيبر جلاى وطن شدند .
اين كيفر نتيجه جنگ مسلمانان با آنها نبود . رسول خدا ( ص ) اين اموال را بين مهاجران تقسيم كرد تا زحمت آنان را از انصار بردارد ، زيرا انصار آنها را در اموال و خانههاى خود سهيم كرده بودند . جز اين كه به علّت نيازمندى ابو دجانه و سهل بن حنيف پيغمبر ( ص ) به اين دو مرد انصارى هم از اموال بنى نضير سهمى داد .
سيرهنگاران غير از ابن اسحاق گفتهاند : پيغمبر ( ص ) از اموال بنى نضير به سه تن از انصار نيز سهمى داد . ( علاوه بر دو فرد مذكور ) حارث بن صمه هم از اين جمله شمرده شده است . « 1 »
عمر بن خطّاب گفت :
اموال بنى نضير ، فىء خداوند به پيامبرش بود كه مسلمانان براى تصرّف آن لشكركشى نكردند و اسب و اسلحه به كار نبردند . از اين رو خالصهء آن حضرت بود . او خرج يك سال ( يك بار هم گفت : قوت يك سال ) خانوادهاش را از آن برمىداشت و باقىمانده را صرف خريد اسب و اسلحه براى جنگ در راه خدا مىكرد . « 2 »
اگر اين روايت درست باشد بايد دانست كه پيامبر ( ص ) اين كار را داوطلبانه در راه خدا انجام داده است . همانگونه كه هر كس با اموال خويش عمل مىكند و آن را در راهى كه خود مىخواهد ، به مصرف مىرساند .
اين سخن هم از خليفهء دوم نقل شده كه گفت : اموال بنى نضير خالصهء
هامش
( 1 ) . الروض الانف ، 3 / 251 ؛ فتح البارى ، 7 / 254 .
( 2 ) . مسند احمد ، 1 / 25 ؛ فتح القدير ، 5 / 199 ؛ مسند ابى عوانه ، 4 / 132 - 140 ؛ صحيح مسلم ، 5 / 151 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، 18 / 11 ؛ فتوح البلدان ، 1 / 20 ؛ الجامع الصحيح ، 4 / 216 ؛ سنن نسائى ، 7 / 132 ؛ التراتيب الاداريه ، 1 / 393 ؛ سنن ابى داود ، 3 / 141 ؛ المغنى ( ابن اقدامه ) ، 7 / 308 - 309 ؛ التبيان ، 9 / 561 - 562 ؛ الدر المنثور ، 6 / 192 ؛ الاموال ، 14 ؛ تاريخ الاسلام ( ذهبى ) ، 1 / 123 ؛ تاريخ المدينه ، 1 / 208 ؛ سيره دحلان ، 1 / 262 - 263 ؛ معجم البلدان ، 5 / 290 .