اين روايت جاى تأمل است ، زيرا اوّلين حضور سلمان با رسول خدا ( ص ) در جنگ ، نبرد خندق بود كه در سال پنجم هجرى اتفاق افتاد . اگر سلمان در سال اوّل هجرى از بردگى آزاد شده بود ، بدون شك نمىبايست هيچ يك از جنگهاى رسول خدا ( ص ) از او فوت شده باشد .
همچنين ، تاريخ هجرى در زمان رسول خدا ( ص ) مرسوم نبود و اوّلين كسى كه در تاريخنگارى ، هجرت پيامبر ( ص ) را مبدأ تاريخ قرار داد ، خليفهء دوم ، عمر بن خطّاب بود . « 1 »
علّامهء محقق على احمدى ( ره ) مىگويد :
در مورد شهود پيماننامه ، نكتهء جالب توجّه اين است كه نام ابو ذر غفارى ( ره ) در ميان آنان ذكر شده و حال اين كه او در آن موقع هنوز به مدينه نيامده بود . ابو ذر پس از غزوهء خندق به مدينه آمد ، در صورتى كه اين پيماننامه تصريح دارد كه اين جريان در سال اوّل هجرى بوده است .
همچنين توصيف ابو بكر به صديق ، خلاف آداب و رسوم نامهنگارى در صدر اسلام است . « 2 »
علّامهء احمدى پيش از بيان اين مطلب گفته است كه خطيب در اين نامه اشكال كرده و شهود را ذكر نكرده است . همچنين گفته است كه ابن عساكر و صاحب نفس الرحمن نيز شهود را بيان نكردهاند . « 3 »
ب . پاسخ اشكالات
ما ، در پاسخ به اين ايرادها و اشكالات ، چه در مورد نظر خطيب بغدادى و چه در مورد بيانات علّامهء احمدى ، ملاحظاتى داريم . در مورد ديدگاه خطيب به مطالب زير اشاره مىكنيم ؛
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد ، 1 / 170 .
( 2 ) . مكاتيب الرسول ، 2 / 410 .
( 3 ) . همان . .