سرير بن ثعلبه كه مرة بن كعب با دخترش هند پيمان ازدواج بست ، اولين كسى بود كه ماهها را جابهجا كرد . « 1 »
در روايت از امام باقر ( ع ) است : اولين درختى كه بر روى زمين روييد ، نخل بود . « 2 »
به ابوعبدالله بن قيس ، قيس « ماصر » مىگفتند ؛ چون اولين كسى بود كه دجله و فرات را مرزبندى كرد . ( مَصَر : مرز ميان دو چيز را مشخص كرد ) « 3 »
ابناثير : در سال 467 ق . نظامالملك و ملكشاه شمارى از منجّمان سرشناس را گرد آوردند و نوروز را اولين روز ماه حَمَل قرار دادند . پيش از آن ، نوروز در بامداد نيمهى ماه حوت بود . بدين سان ، كارى كه ملكشاه كرد سرآغاز گاهشمارىها شد و رصد را نيز به همان ترتيب صورت دادند . « 4 »
همو : شنبه اولين روز سال 583 هجرى قمرى با نوروز سلطانى و چهاردهم آذار سال 1498 اسكندرانى مصادف بود و ماه و خورشيد هر دو در برج حمل بودند و اول سال عربها و اول سال جديد پارسيان و سرآغاز سال روميان يكسان شده بود و خورشيد و ماه در اولين برج قرار داشتند ؛ چيزى كه مانند آن بهندرت پديد مىآيد . « 5 »
جوهرى : عربها آغاز به محاق رفتن ماه را كه شب بيست و هشتم است « الدعجاء » مىخوانند ، دومين شب يعنى شب بيست و نهم را « سرار » و آخرين آن يعنى شب سىام را « فلته » مىنامند . « 6 »
ابنجوزى : سدى از استادانش نقل مىكند كه روزى اميرالمؤمنين ( ع ) به آسمان نگريست و رنگينكمانى ديد ، از اصحابش پرسيد : اين را چه مىناميد ؟ گفتند : قوس قزح
هامش
( 1 ) . تاريخ اليعقوبى 1 / 237
( 2 ) . الامالى طوسى 215
( 3 ) . بنگريد به : الانساب 12 / 41
( 4 ) . الكامل 10 / 98
( 5 ) . همان 11 / 529
( 6 ) . صحاح اللغة ( دعج ) 1 / 315 .