ابنسعد : ديه برابر با ده شتر است . عبدالمطلب اولين كسى بود كه آن را سنت نهاد ، سپس در ميان قريش و ديگر اعراب رسم شد و رسول خدا ( ص ) نيز آن را پذيرفت . « 1 »
همو ، از براء : اولين كسان از اصحاب رسول خدا ( ص ) كه نزد ما آمدند مصعب بن عمير و پسر امكلثوم بودند كه شروع به آموزش قرآن به مردم كردند . « 2 »
نيز گويد : اولين وقف در اسلام موقوفهى رسول خدا ( ص ) بود كه چون مخيريق در احد كشته شد ، و وصيت كرده بود كه اگر كشته شدم ، اموال مرا به رسول خدا ( ص ) بدهيد ، پيامبر آن را گرفت و وقف كرد . « 3 »
وى مىافزايد : مخيريق بر آيين خود سوى احد رفت و چنين وصيتى كرد و هنگامى كه كشته شد پيامبر ( ص ) فرمود : مخيريق بهترين يهودى بود .
خبيب بن عدى انصارى اولين كسى بود كه دو ركعت نماز در هنگام شهادت را سنت نهاد و آن در زمانى بود كه پيامبر ( ص ) او و گروهى را به سريهى رجيع « 4 » فرستاد و او به اسارت رفت و در مكه فروخته شد و همانجا به شهادت رسيد . « 5 »
در روايتى از امام صادق ( ع ) : هر بندهاى اگر راست گويد ، نخستين كسى كه او را تصديق كند خدا است و وجدان خودش كه مىداند راستگو است ؛ و اگر دروغ گويد ، نخستين كسى كه او را تكذيب كند خدا است و وجدان خودش كه مىداند درغگو است . « 6 »
در روايت معراج است : اى احمد ، به عزت و بزرگى خودم قسم ، اولين عبادت و توبهى بندگان چيزى نيست جز روزه و گرسنگى و خاموشى گزيدن بسيار و گوشهگيرى از
هامش
( 1 ) . الطبقات الكبرى 1 / 72
( 2 ) . همان 181
( 3 ) . همان 388
( 4 ) . چشمهمحلهاى از آنِ هذيل .
( 5 ) . بنگريد به : امتاع الاسماع 1 / 187 ؛ الطبقات الكبرى 2 / 43
( 6 ) . ثواب الاعمال 178 .