شيخ صدوق : از حضرت امام رضا ( ع ) در بارهى نخستين كافر و پديدآورندهى كفر پرسيدند ، فرمود : ابليس .
در بارهى اولين درختى كه در زمين كاشته شد پرسيدند : فرمود : تمشك ، كه عصاى موسى از چون آن بود .
در بارهى اولين بوتهاى كه از زمين روييد پرسيدند ، فرمود : كدو .
در بارهى اولين فرشتهاى كه حج كرد پرسيدند ، فرمود : جبرئيل .
در بارهى اولين جاى زمين كه در روزگار توفان ، گسترده شد پرسيدند ، فرمود : محل كعبه كه زبرجدى سبز بود . « 1 »
يعقوبى : از هر كه با معاويه بيعت كرد ، سوگند گرفتند . اولين كسى كه سوگند خورد و بر او وارد شد سعد بن مالك بود كه گفت : درود بر تو شاها ! معاويه خشمگين شد و پرسيد : چرا نگفتى درود بر تو اى امير مؤمنان ؟ گفت : اگر ما تو را به اميرى پذيرفته بوديم ، چنين بود ، اما تو خود چنگ در فرصت زدهاى ! « 2 »
همو : معاويه اولين كسى بود كه با روميان از در مصالحه در آمد . « 3 »
روايت است : اولين كسى را كه حنظله ناميدند ، يكى از پيامبران بود كه بر قومى از اعراب برانگيخته شده بود ، و او را كشتند و خداوند بختنصر را بر آنان چيرگى داد .
ابنعنبه : اولين كس از فرزندان موسىالجون كه بر مكه چيرگى يافت ، امير ابومحمد جعفر بن حسين بود . فرمانروايى وى در سال 340 ق . سرآغاز حكومت شريفها بر مكه شد . حاكم آن روزگارِ مكه انكجور تركى بود كه از جانب العزيز بالله فاطمى حكومت داشت و امير ابومحمد جعفر او و جماعتى بسيار از طلحيه و هذيليه و بكريه را كشت و بر شهر و حومهى آن استيلا يافت . « 4 »
هامش
( 1 ) . عيون اخبار الرضا ( ع ) 1 / 244
( 2 ) . تاريخ اليعقوبى 2 / 217
( 3 ) . همان جا
( 4 ) . عمدةالطالب 163 .