پس اى بيچاره چقدر جنايت تو بزرگ و چقدر خطرناك است ! و تو در آن حال از دو حالت بيرون نيستى : يا اين كه به تو بگويند ، لطف كردم و بخشيدمت ، كه چقدر باعث شادى و شادمانى تو خواهد بود و اوّلين و آخرين بر تو رشگ ببرند ، و يا آن كه به فرشتگان خطاب رسد : او را بگيريد و در غل و زنجير كنيد و بعد به طرف دوزخ كشان كشان ببريد ! و در اين هنگام است كه اگر آسمان و زمين به حالت گريه كنند - به علت بزرگى مصيبت و حسرت زيادت بر آنچه از طاعت خدا كوتاهى كرده و آخرتت را به دنيايت فروختهاى ، دنياى پستى كه تو را همراه نيست - سزاوار خواهد بود ! بدان كه هيچ كس از بيم آن روز در امان نيست مگر آن كه از خود حساب كشيده و در ترازوى شرع ، رفتار ، گفتار و قدمهايى كه برمىدارد و لحظات عمرش را بسنجد ، همان طورى كه امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) فرمود : پيش از آن كه به حساب شما برسند ، از خود حساب بكشيد و قبل از اينكه اعمال شما را بسنجند ، شما خود بسنجيد ( 3 ) ! حسابرسى خود انسان از خويشتن آن است كه از هر معصيتى پيش از مردن صميمانه توبه كند و كوتاهى در انجام واجبات الهى را جبران كند و مظالم را دانه به دانه باز دهد ! و از آن كسانى كه به زبان و يا دستش آزرده است ، حلال - بود ، بطلبد تا دل آنها را به دست آورد تا اين كه بهنگام مردن مظلمه و واجبى در گردن او نماند ، چنين كسى بدون حساب وارد بهشت مىشود ، و اگر پيش از آن بميرد در خطر از هول و بيم آن روز گرفتار خواهد بود و بايد از شرّ آنجا به خدا پناه ببرى موقعى كه به تو با زبان پيامبرش خاطرنشان مىسازد و مىگويد : « و هرگز مپندار كه خداوند از كردار ستمكاران غافل است بلكه كيفر ظالمان را به تأخير مىاندازد تا آن روزى كه چشمهايشان در آن روز خيره و حيران است ، و در آن روز ستمكاران سخت هراسان ، سر به بالا كرده و چشمها نگران و دلهاشان از شدّت عذاب در اضطراب و نگرانى است . ( 4 ) »
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 547
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٥٤٧