دلى گرفته ، غمگين ، بيمناك ، حالت خضوع ، ذلّت و قلب شكسته در محضر او ايستادهاى ، و نامهء عملت را به دست تو دادهاند كه هيچ ريز و درشتى را فروگذار نكرده مگر اينكه بر شمرده است ، و بسا عمل زشتى كه تو آنها را فراموش كردهاى ، كه به خاطرت مىآورد ، و بسا طاعتى كه در وقت خود غفلت كردهاى ، از بديهاى آن تو را آگاه مىسازد ! پس چقدر جاى شرمندگى و ترس است ، نمىدانم با كدام نيروى پا در برابر او مىايستى ؟ و با كدام زبان به پرسشها پاسخ مىدهى ؟
و با كدام عقل ، مىسنجى و حرف مىزنى ؟ وانگهى در بارهء عظمت جنايت خود بينديش ، آنگاه كه گناهانت را خاطر نشان كند و بگويد : بندهء من آيا از من شرم نكردى كه با زشتى به مبارزهء من برخاستى ؟ ! در صورتى كه از مخلوق من شرم مىداشتى و به آنها خوب جلوه مىدادى ، آيا تو مرا از بندگانم كمتر مىپنداشتى و مرا در نظر خود سبك جلوه دادى ؟ پس چرا غير مرا بزرگ و مهم پنداشتى ؟ ! رسول خدا ( ص ) فرمود : هر يك از شما را بايد در پيشگاه خدا نگهدارند تا خداوند خطاب كند : آيا مال و ثروت به تو ندادم ؟ جواب دهد : چرا دادى ، آيا پيامبر بر شما نفرستادم ؟ پاسخ دهد : چرا فرستادى ! آنگاه از راست و چپ نگاه كند ، جز آتش چيزى نبيند ، پس بايد هر كدام از شما بپرهيزد از آتش دوزخ هر چند به نيم خرمايى باشد و اگر نداشت با سخن نيكو ! آنگاه مىگويد : فرزند آدم ، چه تو را نسبت به من مغرور ساخت ، چه كردى آنچه كردى ؟ ! فرزند آدم چرا به پيامبران گوش ندادى ؟ آيا من ناظر بر تو نبودم ، ناظر بر چشمان تو و تو با آنها به موارد حرام مىنگريستى ؟ آيا ناظر گوشهاى تو نبودم ؟ و همين طور ساير اعضاء را نام مىبرد ( 2 ) .
گويند : پاى بندهاى در برابر خدا نمىلغزد تا وقتى كه از چهار خصلت او مىپرسند ، از عمرش كه در چه راهى صرف كرد ، و از علمش كه با او چه كرده ، و از پيكرش در چه راهى فرسوده و از مالش كه از كجا آورده و در چه راهى صرف كرده است !
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 546
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٥٤٦