خشوع در دلهاست . يكى از بزرگان ، مردى را در مسجد ديد كه در سجدهاش مىگريد ، گفت : اى مرد چه خوب بود كه همين گريه را در خانهات داشتى .
امير مؤمنان فرمود : رياكار سه نشانى دارد : وقت تنهايى كسل و در بين مردم با نشاط است ، وقتى كه تعريفش كنند ، بر عملش بيفزايد امّا بهنگام نكوهش مردم ، از عملش مىكاهد ( 10 ) .
از آن بزرگوار پرسيدند كه كسى از ما كار خوبى را انجام مىدهد و دوست دارد كه تعريف كنند و يا مزد و پاداش دهند ، به او فرمود : آيا مايلى كه مورد خشم خدا قرار گيرى ؟ گفت : نه . فرمود : پس هر كارى كه انجام مىدهى ، خالص گردان ( 11 ) ! گويند : كسانى بودند كه در عمل ريا مىكردند ، و امروز كار به جايى رسيده است كه عمل نكرده ، ريا مىكنند . عكرمه مىگويد : خداوند به نيّت پاداشى مىدهد كه در برابر عمل آن چنان پاداشى نمىدهد ، زيرا كه در نيّت ، ريا امكان ندارد .
پس شايسته است كه عبادتها و طاعات تنها براى رضاى خدا باشد ، و تا ممكن است در پنهان انجام شود و همّت بر پنهان انجام دادن ، بيش از اظهار آن ، باشد . همان طورى كه مردم سعى مىكنند تا بديها را پنهان دارند . و سزاوار است كسى كه در پى پاداش الهى است ، بر پنهان داشتن عمل و طاعت خود همت گمارد ، زيرا او مىخواهد عملش را تنها براى خدا انجام دهد ، تا خداوند روز قيامت مطابق اخلاص او در حضور مردم او را پاداش دهد ، چون كه مىداند خداوند در روز قيامت جز عمل خالص را پذيرا نيست ، و مىداند كه نياز و احتياج به مزد آن روز خيلى زياد است ، زيرا آن روز نه مال و نه فرزند هيچ كدام سودى ندارند ، و پدر به درد فرزند نمىخورد ، و حتّى راستان به خود مشغولند و همه مىگويند : خودم ، خودم ، تا چه رسد به ديگران ! و شايسته است كسانى كه پيرو فرمان حقّند و خدا را عبادت مىكنند همچون زائران خانهء خدا باشند ، وقتى كه رو به زيارت مكّه مىروند ، به همراه خود ، جز طلاى مغربى بسيار خوب و بىغش ،
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 350
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٣٥٠