ابن عباس گويد : پيامبر ( ص ) فرمود : ميانهروى و خوشرفتارى و هدايت درست ، يك قسمت از بيست و چند قسمت نبوّتند ( 3 ) .
در خبر آمده است : سنجش دخل و خرج نيمى از زندگى است . و پيامبر ( ص ) فرمود : هر كس ميانهرو باشد ، خداوند او را بىنياز سازد ، و هر كس ولخرجى كند ، خداوند او را تنگدست گرداند ، و هر كس به ياد خدا باشد خداوند او را دوست بدارد ( 4 ) .
و آن گرامى فرموده است : هر گاه قصد انجام كارى را كردى ، آرامش و وقار را رعايت كن ، تا خداوند براى تو گشايشى فراهم كند ، و صرفهجويى در خرج از مهمترين كارهاست ( 5 ) .
هر گاه روزى به مقدار كفايت براى انسان فراهم بود ، سزاوار نيست كه به خاطر آينده ، زياد نگران باشد ، از اين رو ، كوتاه كردن آرزو ، و توجّه به آن كه روزى مقدّر ناگزير به او مىرسد مىتواند به رفع نگرانى كمك كند ، و نبايد زياد حرص بزند ، زيرا زيادى حرص ، باعث زياد شدن روزى نمىشود ، بلكه سزاوار آن است كه به وعدهء الهى مطمئن باشد كه فرموده است : « هيچ جنبندهاى در روى زمين وجود ندارد ، مگر اين كه خداوند روزى او را مىرساند ( 6 ) . » و اين حالت حرص ناشى از آن است كه شيطان به انسان وعدهء تنگدستى مىدهد ، و او را به كار ناشايست وامىدارد ، و مىگويد : اگر بر گردآورى و اندوختن مال حرص نورزى چه بسا كه بيمار شوى و چه بسا كه تنگدست شوى و محتاج شوى تا به ذلّت دريوزگى تن در دهى ، همواره او را در تمام طول عمر وادار مىسازد تا به دنبال مال دنيا باشد ، از ترس اينكه مبادا به رنج و زحمت بيفتد ، و در همان حال به او مىخندد كه چگونه به زحمت افتاده است ، و اين وعدهء شيطان با غفلت انسان از ياد خدا همراه است به تصوّر اينكه در حالات بعدى به خدا پناه خواهد برد ، و پس از فراغت از جمع آورى مال به ياد خدا خواهد بود ، و اى بسا كه موفّق نمىشود ، در همين زمينه گفتهاند :
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 313
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٣١٣