خدا را بگويى ، براى تو بهتر خواهد بود . بسا كلمهاى كه باعث بناى كاخى در بهشت شود . و آن كه قادر بر دست آوردن گنجى از گنجهاست در عوض كلوخ بىسودى را برداشته است ، چه زيانكارى كه زيانش آشكار است ! و اين است داستان كسى كه ذكر خدا را ترك گفته و به چيز مباح بىفايدهاى سرگرم است كه هر چند گناهى مرتكب نشده ، اما سود كلانى را با ترك ذكر خدا از دست داده است زيرا مؤمن سكوتش جز به انديشه ، و نگاهش جز به عبرت ، و سخنش جز به ياد خدا نبايد باشد .
رسول خدا ( ص ) فرمود : سرمايه بندهء خدا اوقات عمر اوست ، ( 2 ) هر گاه اين عمر را صرف چيز بىفايده كند و اجر و ثوابى براى خود اندوخته نسازد پس سرمايه را ضايع كرده است . و براى همين است كه آن گرامى فرمود : از برجستگى اسلام يك شخص ، ترك سخن بىفايده است . ( 3 ) ابو ذر - خدايش از او خوشنود باد - مىگويد : پيامبر خدا ( ص ) به من فرمود : آيا مىخواهى به تو بياموزم آن كارى را كه انجامش براى انسان كم زحمت و سبك است امّا ارزش در ميزان بسى سنگين ! عرض كردم : آرى يا رسول الله ! - درود خدا بر تو - فرمود : سكوت ، حسن خلق و ترك سخن بىفايده . ( 4 ) چون اوقات عمر انسان سرمايهء اوست . پس اگر آن را ضايع كرد ، زيانكار است ، بنا بر اين شايسته است كه سخن مباح بىفايده نگويى تا چه رسد به سخنان ديگر . بسا اوقاتى كه انسان با فاميل و خويشاوندان نشسته و مشاهدات سفرهاى خود را - از كوهها ، رودها ، رويدادها و آنچه از خوراك و پوشاك نظرش را جلب كرده - بازگو مىكند ، در صورتى كه اين چيزها را اگر نگويد گناهى مرتكب نشده است و اگر بگويد سودى نبرده است ، و هر چند كاملا دقت كند كه چيزى به گفتههاى خود نيفزايد و يا كم نكند ، و خودستايى و غيبت كسى نكرده باشد ، با اين همه ، وقت را ضايع كرده است ، و كى كه از آفتها و خلافها مىتوان مصون بود ! و بسا كه از ديگرى چيزى را بپرسى كه هيچ فايدهاى ندارد ،
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٠٩