نكردى ؟ گفت : آن كس كه سزاوار آتش دوزخ بود ، ولى آن آتش با خاكستر مصالحه شد ، نبايد خشمگين شود .
از كسى در مورد حسن خلق پرسيدند ؛ گفت : ده تاست : كمتر مخالفت امر خدا كردن ، خوش انصاف بودن ، لغزشهاى ديگران را ناديده گرفتن ، بديهاى ديگران را به چشم نيكى ديدن ، عذر و پوزش ديگران را پذيرفتن در ناملايمات ، تحمل داشتن ، به هشدار نفس لوّامه توجّه كردن ، به جاى عيبجويى از ديگران تنها به شناخت عيبهاى خود پرداختن ، براى خرد و كلان گشاده رو بودن و با زير دست و بالا دست خود به نيكى سخن گفتن .
از ديگرى راجع به حسن خلق پرسيدند ، گفت : كمترين مرتبهاش تحمّل ناملايمات و ترك مجازات و انتقام ، و دلسوزى به ستمگر و طلب آمرزش و مهربانى به اوست .
نقل كردهاند كه امير المؤمنين ( ع ) ، غلامش را صدا زد ، جواب نداد ، دوباره صدا زد ، و بار سوّم صدا زد ، باز هم جواب نداد ، خود آن حضرت به سراغ او رفت ، ديد ، عمدا بىاعتنايى كرده است ، فرمود : غلام ! آيا نشنيدى ؟ عرض كرد : چرا .
فرمود : پس چه چيز باعث جواب ندادنت شد ؟ عرض كرد : چون از مجازات شما خودم را در امان ديدم ، تنبلى كردم . فرمود : برو ، تو را در راه خدا آزاد كردم . ( 26 ) گويند : سزاوار است كه انسان با خودش بگويد : خدا با من است ، خدا ناظر و شاهد بر اعمال من است . پس آن كه خدا با اوست ، پس ناظر و شاهد اعمال او نيز هست ، بنا بر اين شايسته نيست كه مرتكب گناه شود .
ابن عباس - كه خدايش از او راضى باد - مىگويد : رسول خدا ( ص ) فرمود : هر كس شكمش پرباشد ، نمىتواند وارد ملكوت آسمانها و زمين شود . ( 27 ) گفتند : يا رسول الله ! چه كسى از همهء مردم بهتر است ؟ فرمود : آن كه كم بخورد و كم بخندد ، و به مقدار لباسى كه بدنش را بپوشاند ، راضى باشد . ( 28 ) پيامبر ( ص ) فرمود : بپوشيد ، بخوريد و بنوشيد در حدّ نصف ظرفيّت
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 195
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص١٩٥