در وزارت خطير الملك به فرمان سلطان انوشروان بر خلاف ميل وزير به نيابت او نشست و گرفتار دشمنى بدخواهان و ارباب حسد و اغراض واقع شد ولى وى به قول خودش : سبيل دشمنان را به دو جو هم نمىخريد « 1 » .
سلطان محمد در سال 511 ديده از جهان فراز كرد و به جايش فرزند او سلطان محمود سلجوقى كه كودكى نوخاسته و هوشمند بود بر تخت تكيه زده با تغيير سلطنت قاعدهها نيز دگرگون شد و تباهى و فساد كشور را فراگرفت « 2 » .
در سلطنت سلطان محمود انوشروان متصدى ديوان عرض بود . چون به بغداد مسافرت كرد در غياب وى ديوانيان به حساب و كتاب او ايراد گرفتند و در توطئه و تحريك تا آنجا پيش رفتند كه سلطان را به حبس و مصادره او وادار كردند . انوشروان نه تنها مال ديوان را در اجراى فرمان سلطانى پرداخت كرد بلكه دارائى خود را نيز بر سر اين كار گذاشت و به تعبير خودش : چون موئى كه از خمير بيرون آورند از احمال و اثقال و اموال خود بيرون آمد و سالى در تبعيد و حبس گذراند « 3 » .
سلطان محمود وزير خود ابو القاسم درگزينى انسآبادى را معزول كرد و با راهنمائيهاى عزيز الدين مستوفى عموى عماد اصفهانى انوشروان را به وزارت دعوت نمود « 4 » .
وزير معزول طبق معمول در اختيار وزير لاحق قرار گرفت . انوشروان به جاى حبس و بند براى درگزينى در منزل خود سراپرده برافراشت و بر خلاف احتياط اجازه داد دوستان و كسان وى در سراپرده با او ملاقات كنند . آمدوشد دوستان و توطئه درگزينى هنگامى آشكار شد كه وى از خانه انوشروان به مسند وزارت رفت و بار ديگر انوشروان راه بغداد را در پيش گرفت .
عماد اصفهانى كار انوشروان را بر سبكى و بىمبالاتى حمل نموده است ولى فطرتهائى كه بر خوبى خلق شدهاند مگر مىتوانند بدى كنند . ؟ انوشروان طبعا كوتاهدست و فروتن خلق شده بود تا آنجا كه دربارهاش نوشتهاند : « در
هامش
( 1 ) - مصدر سابق ص 125
( 2 ) - مصدر سابق ص 139
( 3 ) - مصدر سابق ص 150 - 163
( 4 ) - مصدر سابق ص 157