1 رؤيت هلال *
آية الله أبو الحسن شعرانى ( م 1393 )
آغاز سخن از آنجا كرديم كه يكى از اروپاييان مطالب مربوط ومتناسب با يكديگر را كه در مواضع متفرقة قرآن آمده است در تحت يك عنوان فرآهم آورده وفهرستى مرتب بر مطالب قرآن تأليف كرده است وكتاب أو به نام تفصيل الآيات مطبوع ومنتشر است وضمنا به پارهاى محاسن ونواقص آن أشارت نموديم . ودر نظر بود كه مهمّاتى از عناوين وى برگزيده وآيات آن عنوان را كه محتاج به شرح وتفسير وبيان نكات تازهاى است ودر كتب تفسير وغير آن به آسانى بدست نمىآيد به عرض خوانندگان گرامى برسانيم ، امّا به علتي سخن از حفظ وضبط قرآن به ميان آمد وذكر آن را مقدم بر مقصود ، لازم شمرديم .
اكنون كه از آن جمل معترضه فراغت يافتيم باز بر سر سخن اوّل مىرويم وآنچه در طول مدت يادداشت كردهايم به عنوان يادگار به خوانندگان تقديم مىداريم تا تفسيري مفصّل از آيات مشكله قرآن به عرض علاقهمندان رسانيده باشيم .
مؤلّف تفصيل الآيات نخستين عنواني كه ذكر كرده است ، عنوان تاريخ است ودر ذيل آن قصهء أصحاب فيل وذو القرنين ويأجوج ومأجوج واخبار فيروزى روم در جنگ با إيران را آورده ، ما هم از تاريخ شروع مىكنيم وليكن نه بر وجهي كه أو ذكر كرده است ، بلكه تاريخ به معنى حقيقي آن ، يعنى تعيين أوقات حوادث وقاعدهء ترتيب آن بر حسب
هامش
( 1 ) * . علامه شعرانى رحمه اللّه ذيل عنوان كلّى « تفصيل الآيات » مقالاتى نوشتهاند كه مقاله سوم وچهارم آن راجع به رؤيت هلال است ودر مجلهء معارف اسلامى ( شمارههاى سوم وچهارم ، مرداد وآبان 1346 ) به چاپ رسيده است . متن كامل اين دو قسمت در اينجا عينا درج مىشود .