بوده وذكر آن در پانوشت ملالآور يا سبب عدم وضوح مىشده ، تمام سند يا تمام سند ومتن را ذكر كردهايم . محض نمونه :
در باب 2 ، حديث 2 ، ابتدأ حديثي را با شمارهء مستقل از كافى نقل كردهايم . سپس همان حديث را از دو جاى جوابات أهل الموصل ودو جاى مقنعهء مفيد ، وتفسير عياشى ، وپنج موضع تهذيب ودو موضع استبصار بدون شمارهء جديد نقل كردهايم . به استنباط اين ناچيز همه اينها يك حديث ويك واقعه است هر چند با اسناد مختلف ودر مواضع متعدّد نقل شده وحتّى در تهذيب هم اين پنج نقل در كنار هم قرار نگرفته يعنى در تهذيب حديث 2 ، 6 ، 27 ، 31 و 32 « باب علامة أوّل شهر رمضان و . . . » است .
حديث 7 باب 15 اين بخش ، كه شيخ آن را در چهار موضع تهذيب نقل كرده نيز يك حديث است كه ما هر چهار نقل تهذيب افزون بر دو نقل مفيد را يكجا وكنار هم تنها با يك شماره درج كردهايم .
فوايد بسيار اين روش بر أهل فن پوشيده نيست وسبب تصحيح متن وسند ونيز فهم درست حديث مىشود .
3 . در اين بخش هيچ حديثي تقطيع وهيچ حديثي در دو يا چند باب تكرار نشده است .
بلكه هر حديث را فقط يك بار نقل كردهام . وهرگاه حديثي با چند باب مناسبت داشته است در باب انسب نقل ، ودر أبواب ديگر معمولا به آن ارجاع دادهام . گاهى هم پس از ذكر دو حديث يا بيشتر نشانى آنها را يكجا ذكر كردهام .
4 . براي اينكه خواننده نيازى به مراجعه به منابع نداشته باشد سند أحاديث معلّق به طور كامل ، وهمچنين پارهاى از أوصاف راويان را كه در مأخذ با اتّكا به سند سابق حذف شدهاند ذكر كردهايم . البتة چنان كه گذشت هر گونه افزودنى بين دو قلّاب قرار گرفته است .
5 . عمدهء توضيحات سندى ومتنى محدّثان بزرگ شيعه مانند شيخ طوسي ، مولى محمد تقي مجلسي ، فيض كاشاني ، علّامه مجلسي وعلّامهء شعرانى رحمهم اللّه را با عنوان « بيان » ذيل أحاديث مربوط درج كرده ، وگاهى هم خود اين ناچيز مطلبي به آنها افزوده يا دربارهء سند يا متن حديث توضيحي دادهام . بيفزايم كه حجة الاسلام علىرضا موحّدنژاد در پايان نامهاش دربارهء رؤيت هلال كه تاكنون چاپ نشده است ، راجع به برخى أحاديث رؤيت هلال توضيحات سودمندى ارائه كردهاند به ويژه احاديثى كه فهم دقيق آنها مبتنى بر خبرويّت در
رؤيت هلال ( فارسي ) — صفحة 3624
مساهمون: رضا مختاري
ص٣٦٢٤