شهرها وكشورهايى كه از خط استوا بسيار دورند ، يعنى مناطق قطبى كه هر يك روزشان برابر شش ماه است ، مردم اين ديار طبق فتوايى كه فقها برايشان صادر كردهاند بايد به مقدار ساعات نزديكترين شهري كه طلوع وغروب دارند ، روزه بگيرند ونمازشان را نيز بايد با نزديكترين شهر تنظيم نمايند ، خواه روز وشب نقاط وشهرهايى كه طلوع وغروب دارند كوتاه باشد يا بلند ؛ چنان كه ما در لندن ديديم روز ماه مبارك رمضان نزديك به 17 ساعت بود .
به هر روى ، ما به تحقيق يقيني راجع به ماه ديدن نيازمنديم نه نيازمند مسابقه پخش خبر هلال در بين مسلمانان ! چرا كه در اين صورت بيشترين پندارها وانگارهها درباره رؤيت هلال رخ مىدهد .
گاهى انسان بر اثر اشتباه چيزى چونان ابر همانند هلال ، خيال مىكند ماه را ديده است ؛ امّا چه بسا بعد از اندك مدتي قطعه ابر از هم متلاشى شود وبطلان اين پندار هويدا مىگردد .
5 . اجتماع أهل الإسلام على عيد واحد كلّ عام وبيان أمر الهلال وما يترتّب عليه من الأحكام * عبد الله بن زيد آل محمود ( معاصر )
محمّد سرور الصبان به عنوان امين عام رابطة العالم الإسلامي واقع در مكّه مكرمه در سال 1390 سؤالهايى از مفتى قطر عبد الله بن زيد آل محمود نموده واز أو خواسته است پاسخ خود را درباره پنج موضوع زير به « رابطه عالم اسلامى » بنويسد :
1 . اختلاف مطالع وآفاق آيا اعتبار دارد يا همه آنها متحدند ؟
2 . آيا خبر واحد عادل براي اثبات رؤيت هلال كافى است يا بايد شهود به حدّ استفاضه برسند ونصاب شهادت كامل را داشته باشند ؟
3 . وقتي هوا ابرى است آيا به كمتر از رؤيت مىتوان اكتفا كرد ؟
4 . رؤيت هلال قبل از ظهر وبعد از ظهر چه حكمي دارد ؟
5 . آيا مىتوان به محاسبات فلكى درباره ثبوت هلال اعتماد كرد ؟ و . . .
هامش
( 2 ) * . مجلّة مجمع الفقه الإسلامي ، سال 2 ، شماره 25 ، 1407 ه ، ص 939 - 965 .