اين نظر دليلهايى از كتاب وسنت ارائه مىدهد وسپس به بررسى شمارى از عناوين مىپردازد ودر آنها مناقشه مىكند .
3 . بيّنه وثبوت هلال ، يا شهادت عدلين : صاحب مقاله تحت اين عنوان به بررسى بيّنه ، عدل وعدالت ، شهادت گواهان وتعداد آنان وبه اعتبار آن در ثبوت هلال پرداخته وبر اين امر سخت پاى فشرده ودر ادلّه قائلان به عدم اعتبار بيّنه مناقشه كرده ودليلهاى آنان را ضعيف شمرده است . وى آنگاه به بررسى تفصيلي عدد گواهان نشسته وأقوال دانشمندان أهل تشيّع وتسنّن را خاطرنشان ومناقشات آنها را ذكر كرده است . أو سپس به شرايط لازم در گواهان پرداخته است .
4 . تواتر وشياع بر ثبوت هلال : نگارندهء مقاله نخست خاطرنشان ساخته كه آيا تواتر وشياع دو چيز جداگانه هستند يا يك چيز ؟ وى پس از تعريف وبررسى ، در يك تقسيم شياع وتواتر را به چيزى كه افادهء علم ويا موجب ظن مىشوند ، بخشپذير دانسته وبعد از بيان دليلهاى هر يك از آنها اعتقاد دارد در شياع مفيد ظن دو نظر وجود دارد وبه نقد وبيان وبررسى آنها مىپردازد ومناقشاتى وارد مىسازد .
5 . گذشت سى روز وثبوت اوّل ماه : اين عنوان ديگرى از مقالات مجلّه مزبور است كه نگارندهء آن خاطرنشان مىسازد اگر راههاى ديدن هلال ، بيّنه ، تواتر ، وحكم حاكم همه مسدود باشند شارع مقدس به خاطر سرگردان نشدن مردم ، گذشت سى روز از ماه را ملاك اثبات ماه جديد قرار داده است وهمهء عالمان شيعه وبيشتر فقيهان أهل سنّت اين روش را پذيرفتهاند به دليلهايى چند مانند : اجماع ، روايات وعلم عادى ، آنگاه جوانب ادلّه فوق را بررسى وأحيانا نقد كرده است .
6 . نظريّهء عدد : نويسندهء مقاله معتقد است چون سال قمري 354 روز تمام است ، والبتة شماره روزهاى سيال مىبايد 360 روز كامل باشد كه همان محيط دايره است ، يك سال قمري ( 354 روز ) از 360 درجه محيط دايره ، 6 روز كمتر است ؛ بنابراين ، يك ماه يكى سى روز ديگرى 29 قرار مىگيرد تا 12 ماه ، كه جمعا 354 روز مىشوند .
ليكن چيزى كه به عنوان نقد بر اين سخن وارد مىآيد اين است كه در دانش هيئت هيچ قاعده وقانوني نيست كه حركت خورشيد وماه بايد در يك سال 360 روز وبه اندازه محيط دايره ( 360 درجه ) باشد ، چون حركت ساليانه خورشيد ( ودر واقع حركت انتقالى زمين ) در يك سال غير كبيسهاى 365 روز است ، ويك سال قمري با توجّه به دوازده بار
رؤيت هلال ( فارسي ) — صفحة 3580
مساهمون: رضا مختاري
ص٣٥٨٠