70 . الثبوت الشرعي للهلال بين الرؤية والفلك * شيخ مالك مصطفى وهبى عاملي ( معاصر )
اين كتاب از يك مقدّمه ونه فصل شكل گرفته است .
مؤلّف در مقدمهء كتاب تقريبا تاريخچهاى از تلاش پيرامون هلال را از زمان پيش خاطرنشان ساخته واهميت اين بحث واحكام شرعي مربوط به آن را از ديدگاه دانشمندان وفقيهان تذكر داده واشارهاى به اختلاف نظر بين ظاهر دانش فلك وبين شريعت نموده وخواسته است بين دو نظر حكم نمايد . وى همچنين ديگران را به بحث وكاوش در اين باره فرا مىخواند .
گرچه مؤلّف قصد داشته بين نظر علم الفلك ودست آوردهاى آن از يك سو وبين نظر واندوختههاى شريعت از سوى ديگر حكم نمايد ، ولى بدين هدف كمتر دست يافته است ؛ زيرا اطلاعات أو از دانش فلك كمتر است بر خلاف تلاش أو در مباحث فقهى وشرعي واز اين رو بيشتر به بررسى آراء وأقوال فقهى دانشمندان پرداخته وكتاب خود را غنى ساخته است .
مؤلّف پيش از آن كه وارد فصول كتاب گردد به توضيح نسبتا مبسوطي پيرامون ثبوت شرعي هلال ، چيستى هلال ، كيفيّت ظهور هلال ، محاق ماه ، ماههاى شرعي ، سالهاى شمسي وقمري وتعداد ايّام آنها وديدگاه دانشمندان پرداخته است .
فصل اوّل كتاب دربارهء وجوب ويا عدم وجوب استهلال ورؤيت هلال است ومىگويد : برخى فتوا به وجوب نظر وپيگيرى رؤيت هلال ، وبرخى فتوا به احتياط در جستجوى هلال ، وگروهى فتوا به استحباب رؤيت هلال دادهاند .
گروههاى ياد شده هر كدام دليل يا ادلّهاى بر فتواى خويش اقامه نموده واستدلالهاى خود را مستند به روايات معصومين دانستهاند .
فصل دوم : اختصاص به نشانههاى دخول ماه جديد دارد كه از جمله آنهاست : رؤيت شخصي . مؤلّف سپس به رؤيت با چشم مسلّح پرداخته وگفته است رؤيت با ابزار وآلات رصدى پذيرفته نيست .
هامش
( 2 ) * . بيروت ، دار الهادي للطباعة والنشر والتوزيع ، ج اوّل ، 1422 / 2001 م ، 302 ص ، وزيري .