67 . رازهاى كشف نشده ، در چگونگى ثبوت اوّل ماه يا قول دوم در رؤيت هلال *
سيد حسين موسوى زنجانى ( معاصر ) اين رساله در يك پيش گفتار وچند مقام تدوين يافته است :
در پيش گفتار ، نويسنده كوشيده وجود خارجي هر يكى از شب وروز را 24 ساعته قلمداد كند ! وى اعتقاد دارد تمام روزهاى هفته دو بار تكرار وتوزيع مىشوند ؛ از اين رو ، مثلا شبهاى قدر ( همانند شبهاى 21 و 23 رمضان ) به هم پيوستهاند . سپس خاطر نشان مىسازد آن چه در كتاب آمده تنها به عنوان يك رساله تحقيقى است چونان ساير مقالات .
ودر صدد تعيين تكليف شرعي نيست ؛ چرا كه تكليف شرعي را حكم حاكم شرع بيان مىكند ، أو سپس به جوانب حكم حاكم مىپردازد .
نويسنده ، مقام اوّل رساله را در موضوعشناسى قرار داده ومعتقد است بر خلاف اين كه مىگويند شأن فقيه شناخت موضوع نيست ، مسأله رؤيت هلال از اهميّتى برخوردار است كه شناخت آن در خور شأن فقيه است ؛ زيرا اين موضوع با دانشهاى فراوانى همچون جغرافيا ، هيأت ورياضى ارتباط تنگاتنگ دارد . آنگاه به بررسى طول وعرض جغرافيايى كره زمين پرداخته ومسائلي را بر آن مترتّب نموده است . وى دوباره خاطرنشان مىسازد كه طول تمام أيام الله از لحظه ورود به كره زمين تا هنگام خروج 48 ساعت است ، وبر اين مبنا شديدا پاى مىفشارد وسپس به تطبيق آن بر نقاط مختلف كره زمين مىپردازد ورواياتى را براي تأييد مبناى خود مىآورد .
صاحب رساله در مقام دوم از دايره شمول حكم حاكم بحث كرده وآن را براي همه افراد - به جز كسى كه خود شخصا ماه را ديده باشد - تكليف منجّز دانسته وبر آن است كه همه بايد از حكم أو تبعيّت كنند . سپس به ردّ وايرادهاى آن پرداخته است .
وى در مقام سوم اعتقاد دارد اگر اوّل ماه در يك نقطه كره زمين مثل ژاپن ديده شود به
هامش
( 1 ) * . قم ، ناشر : مؤلّف ، 1375 ش ، 64 ص ، رقعى .