به هر صورت ، اختلاف در تقويمهاى فعلى بسيار زياد است واميدوارم به لطف خداوند متعال وبه همت اولياى محترم أمور ، استخراج تقويم نظمى پيدا كند وانتشار آن منوط به اجازه باشد .
ضمنا خاطر نشان مىسازد كه در بين تقاويم نجومى منتشر شده ، يكى از آنهاست كه دقيق وبا ارصاد جديد كاملا مطابقت دارد وتنها تقويمى است كه شايد نظير آن در اين پنجاه سال أخير ديده نشده است ( منظور تقويمهاى منصور نجومى است ) .
براي اينكه كار استخراج وانتشار تقويم به صورت صحيح انجام واز اين اختلافات جلوگيرى شود ، پيشنهاد مىكنم كميسيونى متشكل از دانشمندان رياضى ونجوم تشكيل شود واز كليه مستخرجان تقويم دعوت شود كه در روز معينى همگى با كتب زيج ووسايل مورد نياز خود در محلى كه تعيين مىفرمايند حضور يابند . آنگاه از اين آقايان خواسته شود كه رؤيت هلال در ماه معينى وهمچنين وضع سيارهاى را في المجلس استخراج وبه اعضاى محترم كميسيون ارائه دهند . چنانچه كسى در اين مرحله از عهده بر نيايد ، واجد شرايط شناخته نشده واجازهء انتشار تقويم نداشته باشد .
ضمنا لازم مىدانم وضع تقويمنويسى از سال 1259 تا سال 1372 ش را بررسى نماييم . تقويم رسمي كشور إيران از سال 1259 تا سال 1305 ش ، توسط آية اللّه دكتر حبيب اللّه ذو الفنون تهيه واستخراج مىشد . از سال 1305 تا سال 1308 ش به علت نابسامانيهاى سياسي هيچ تقويمى با عنوان تقويم رسمي إيران عرضه نمىشد . از سال 1308 ش شش تقويم به چاپ مىرسيد كه عبارت بودند از : تقويمهاى حاج نجم الدولة غفارى ، ميرزا محمود خان نجم الملك ، مرحوم پيوندى ، مرحوم حاج ميرزا احمد شيرازي ، مرحوم جهانبخش ومرحوم مصباح وهمچنين تقويم مرحوم أبو القاسم نجم ومرحوم سيد جلال تهرانى كه از شاگردان آية اللّه دكتر حبيب اللّه ذو الفنون بودند ونيز تقويم مرحوم عبد الحسين خراساني .
اما در سال 1323 ش بر اثر اختلافى كه بين تقويم مرحوم آية اللّه دكتر ذو الفنون كه اين جانب مىنوشتم وتقويم شخص ديگرى پيش آمد ، به دستور نخست وزير وقت ، كميسيونى براي حل اختلاف بين تقويمها تشكيل شد . وظيفة اين كميسيون ، بررسى صحت استخراج تقويمها ورفع اختلاف آنها وانتشار سالنامههاى صحيح ودقيق بود كه با موازين
رؤيت هلال ( فارسي ) — صفحة 3001
مساهمون: رضا مختاري
ص٣٠٠١