( 9 ) وضعيت تقويم نگارى در إيران ومسألهء رؤيت هلال ماه نو *
( هبة اللّه ذو الفنون )
مقدّمه
در اين نوشتار بر آنيم تا قانون استخراج رؤيت هلال ماه وتحقيقات وپيشبينى امكان رؤيت هلال ماه نو در أول ماههاى قمري را بيان كنيم وپس از ذكر نام عدهاى از دانشمندان كه اين قانون را وضع كردهاند ، اختلاف در پايان ماه مبارك رمضان در دو سال گذشته را بررسى نماييم .
از بدو اسلام تا زمان حكيم عمر خيام نيشابورى ، أكثر كشورهاى جهان از سير كامل شمسي بىاطلاع بودند واز تقويم قمري استفاده مىكردند ، به اين معنا كه فاصلهء دو رؤيت هلال را يك ماه محسوب مىداشتند . واز آنجا كه حضرت رسول أكرم صلّى اللّه عليه وآله اين امر را تأييد ودستور فرمودند : « صم للرؤية وأفطر للرؤية ؛ يعنى با ديدن ماه روزه بگيريد وبا رؤيت هلال ماه نو افطار كنيد » غرهء ماه قمري را با رؤيت هلال تثبيت نمودند . اين روش ادامه داشت تا زمان شكوفايى علوم در اسلام وبه خصوص در إيران كه مسلمانان پرچم علوم را در سرتاسر جهان برافراشتند وصدها دانشمند در رشتههاى مختلف علمي تحويل جامعهء بشرى دادند . در تاريخ إيران ، دانشمندان بلند مرتبهاى در علوم هيأت ونجوم ورياضيات ، سرآمد دانشمندان عصر خويش بلكه اعصار بعدى بودند وهمچون ستارگان درخشان در
هامش
( 1 ) * فصلنامهء رهنمون ، شماره 7 ( تابستان 1373 ) ، ص 205 - 213 .