4 . رساله عمليه ( همراه با أصول عقائد ) ؛
5 . رسالة في خروج المسافر من محلّ الإقامة إلى ما دون المسافة . « 1 »
رسالهء حاضر
اين رساله دربارهء مسألهء مهم وجنجالى رؤيت هلال پيش از زوال بحث مىكند .
نويسنده به مناسبت بحث از سند ودلالت روايات اين مسأله به بحث از برخى از مسائل ديگر از جمله حديث معروف « السعيد سعيد في بطن أمّه ، والشقيّ شقيّ في بطن أمّه » وكيفيت معاد جسماني در قيامت ، وتعلق أرواح به قالبهاى مثالي ، پرداخته است . وى در اعتبار يا عدم اعتبار رؤيت هلال پيش از زوال ، هفت قول نقل ، وسرانجام خود قول اعتبار رؤيت هلال پيش از زوال را انتخاب مىكند .
اين رساله داراى نثرى متوسط وبلكه ضعيف است ، معمولا « است » حذف شده ، وگاه بين نهاد وگزاره بسيار فاصله افتاده ، به طورى كه گاه فهم مطلب نيازمند دو سه بار خواندن است وجملات معترضه رشتهء مطلب را از هم مىگسلد . از سوى ديگر تنها نسخهء شناختهشدهء اين رساله كه در اختيار ماست ، مصحّح نيست وتصحيح آن كارى است دشوار ، از اين رو تصحيح آن به شكلى بهتر از اين ميسّر نشد . وى در اين رساله از استادش مرحوم محمّد إبراهيم كلباسى أصفهاني ( م 1262 ) ياد كرده واز دعاى به أو معلوم مىشود كه رساله را در زمان زندگانى ايشان نوشته است . مشخصات تنها نسخهء شناخته شده اين رساله چنين است :
نسخهء شمارهء 1513 كتابخانهء مرحوم آية الله مرعشى قدّس سرّه ، نسخ ، بىتاريخ ، در آغاز وانجام نسخه مهر كتابخانهء محمّد امين الخوئي النجفي ديده مىشود ( فهرست كتابخانه ، ج 22 ، ص 98 ) .
هامش
( 1 ) . برخى از منابع سرگذشت وى عبارتند از :
الفهرست لمشاهير علماء زنجان ، ص 120 - 123 ؛ مكارم الآثار ، ج 6 ، ص 1937 ؛ الذريعة ، ج 2 ، ص 463 .