همين ترتيب بابِ اجتهاد را هم بر مكتب خلفا بستند و مقلّد علماى چهارگانه زير شدند :
1 . ابوحنيفه ، عتيك بن زوطى « 1 » معروف به نعمان بن ثابت متوفاى 150 ه - .
2 . مالك بن أنس متوفاى 179 ه -
3 . محمدبن ادريس شافعى متوفاى 204 ه - .
4 . احمدبن حنبل متوفاى 241 ه -
و از مكتب حنبلى ، گروه سَلَفيان يعنى پيروانِ « ابنتَيميه » احمدبنعبدالحليم متوفاى 726 ه - ، منشعب گرديد و از گروه سَلَفى ، وهّابيت يعنى پيروان « محمدبنعبدالوهاب » متوفاى 1206 ه - ، پديدآمدند .
تضعيف روايات و راويان سنت پيامبر ( ص ) و كتابهاى سلطه شكن و كشتن مخالفان فكرى
براستى كه هيچ پژوهشگرى نمىتواند اقدامات علماى مكتب خلفا را در تضعيف راويان و كتابهاى سلطهشكن احصا نمايد . و نيز ، رواياتى كه مقام خليفه و والى و سلطان و امير را كاهش مىدهد ، از ديد آنان ، ضعيف است ؛ تا بدان حدّ كه گاهى عالمِ مخالفِ ديدگاه ايشان به دست عامّه مردم كشتهشدهاست !
اكنون براى پرهيز از طول بحث در اين قسمت به آوردن سه نمونه ، بسنده مىكنيم :
هامش
( 1 ) . نعمان بن ثابت بن زوطى ، ابتدا غلامِ بنى تَيم الله ابن ثَعلبة بود . سپس آزاد شد و مولاى ايشان ( غلام آزاد شده ايشان ) گشت و اصلًا كابلى است . شرح حالش در تاريخ بغداد آمده است . ابن خلّكان نسب او را چنين ذكر كرده : نعمان بن ثابت بن زوطى بن ماه . و خطيبِ بغدادى نامِ او را عتيك بن زوطره ياد كرده كه بعداً ابوحنيفه ، خود را نعمان و پدرش را ثابت ، نام گذارد .