راوى گويد : عمروبن عثمان از پدرش از شعيب از زهرى از « عروه » روايت كند كه گفت : « از عايشه درباره اين آيه پرسيدم :
فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما
« پس ، بر كسى كه آن دو [ / صفا و مروه ] را طواف نمايد ، گناهى نيست » و گفتم : به خدا سوگند بر كسى كه سعى صفا و مروه را به جا نياورد گناهى نباشد »
عايشه گفت : « چه بد است آنچه گفتى اى خواهرزاده ! اين آيه اگر آنگونه باشد كه تو معنى كردى ، لفظ آن نيز بايد بدينگونه باشد كه : « فَلا جُناحَ عَلَيهِ أن لا يطَّوَّفَ بِهِما » « پس ، بر كسى كه آن دو [ / صفا و مروه ] را طواف ننمايد ، گناهى نيست » ولى اين آيه دربارهى انصار - پيش از آنكه اسلام آورند - نازل شده است كه براى « مناة الطاغية » « 1 » هلهله و قربانى مىكردند و در دامنه كوه « مشلّل » « 2 » به عبادت مىپرداختند و كسى كه براى آن بت هلهله و قربانى مىكرد ، سعى ميان صفا و مره را حرام مىدانست ، و چون دربارهى آن از رسول خدا ( صلى الله عليه و آله ) سؤال كردند ، خداوند عزوجل اين آيه را نازل فرمود :
إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما
« همانا صفا و مروه از شعائر الهى هستند . پس ، كسى كه حجّ خانه خدا بگزارد يا عمره انجام دهد ، گناهى بر او نيست كه آن دو را طواف نمايد » . « 3 »
و پس از آن ، رسول خدا طواف و سعى ميان آن دو را « سنّت » نهاد و
هامش
( 1 ) - مناة الطاغية ، صفتى است براى بت منات به عتبار طغيان و سركشى پرستندگان او ، صفتى كه اسلام بر آن نهاده است .
( 2 ) - مشلَّل كوهى است مشرف بر وادى قديد .
( 3 ) - بقره / 158 .