به او گفتند : « اين احاديثى كه روايت مىكنى سست و ضعيف است ! » او در پاسخ گفت : « اينها را ساختهايم تا دلهاى عوام را نرم و رقيق گردانيم ! »
ديگرى « ميسرةبن عبدالله » است . به او گفتند : « اين احاديث را از كجا آوردهاى كه : هركسى چنين تلاوت نمايد ، چنان پاداشى دريافت كند ؟ ! » او گفت : « اينها را ساختهايم تا مردم را به آن [ / قرآن ] تشويق نماييم . » او بيش از همه مردم شب زندهدار و روزهنگهدار بود . و در عين حال ، حديثسازى مىكرد . چه ساختنى !
« ابنحبّان » رجالشناس نامى گويد : « ابوبكر احمدبن محمد فقيه مروزى شديداً سنتگرا و مدافع آن بود و مخالفانش را به سختى مىكوبيد ، و با وجود آن ، حديث سازى ، مىكرد ! او در فضايل قزوين حدود چهل حديث جعل كرده بود و مىگفت : « من اين را ذخيره آخرت خود مىدانم ! »
به « ابوعصمة نوحبن ابىمريم مروزى » گفتند : « تو چگونه از قول عكرمه از ابنعباس دربارهى فضايل قرآن و سوره سوره آن ، روايت مىكنى در حالى كه اين روايات نزد شاگردان و اصحاب عكرمه وجود ندارد ؟ » او گفت : « من ديدم مردم از قرآن روى گردان شده و به فقه ابوحنيفه و مغازى ابناسحاق مشغول شدهاند ؛ بدين خاطر اين احاديث را ساختم تا ثواب ببرم ! »
« مؤمنبن اسماعيل » نقل كرده كه مردى دربارهى فضايل قرآن حديثى بسيار بلند ساخته است .
« وهببن حفص » از صالحان شمرده مىشد و بيست سال با كسى سخن نگفت . « ابوعروبه » درباره او گويد : « او دروغهاى فاحشى مىساخت » و « يحيىبن سعيد قطان » دربارهاش گويد : « نزد كسانى كه به زهد و خوبى منسوبند دروغپرورتر از او نديدم ! » « 1 »
هامش
( 1 ) - الموضوعات ، ابنجوزى ، ج 1 ص 41 40 ، چاپ اول ، مدينه منوره 1386 .