نقل مىكنند :
در روز جنگ جمل على ( ع ) در ميان لشكرش با صداى بلند اعلام نمود كه مردم ! شما بسوى دشمن تيراندازى نكنيد ! و بر كسى بر شمشير و نيزه حمله نكنيد ! و در جنگ و خونريزى بر دشمن سبقت نجوئيد ! با ملاطفت و مهربانى ، با زبان نرم و شيرين با آنان سخن بگوئيد .
مردم ! اگر كسى در اين موقعيت خطرناك راه رستگاران را پيش بگيرد در روز رستاخيز نيز رستگار و سعادتمند خواهد بود .
يكى از نقلكنندگان اين برنامه مىگويد : ما تا ظهر همان ظهر به حالت انتظار به سر مىبرديم و طبق فرمان على از اقدام به جنگ خوددارى مىنموديم ولى بر خلاف ما صداى لشكريان عايشه بلند بود و فرياد « يالثارات عثمان » : اى خونخواهان عثمان به پا خيزيد ! در آن بيابان طنين انداز بود .
محمدبنحنيفه پرچم به دست در پيشاپيش لشكر پدرش و در جاى بلندى قرار گرفته بود و لشكر دشمن را به خوبى مىديد ، و صدايشان را كاملا مىشنيد ، امام ( ع ) هم او را به پيش خود خواند و پرسيد : محمد ! آنان چه مىگويند ؟ و چرا اينگونه صدايشان بلند است ؟ ! محمد گفت : پدر جان ! آنان شعار مىدهند « يا لثارات عثمان » مىگويند ، و مردم را به عنوان خونخواهى عثمان بجنگ و حمله تحريك مىكنند . در آن هنگام على ( ع ) دست به دعا برداشت و گفت :
خدايا تو امروز كشندگان عثمان را بر خاك مذلت بيفكن ! و آنان را منكوب كن ! « 1 » .
بعضى ديگر از تاريخ نويسان مىگويند : در آن روز كه دو لشكر به هم رسيدند و در مقابل هم قرار گرفتند على ( ع ) خطاب به ياران خود فرمود :
تا دشمن شروع به جنگ نكرده است شما از اقدام به جنگ خوددارى كنيد ! و بر آنان سبقت نجوئيد ! آنگاه افزود :
هامش
( 1 ) مستدرك 3 / 371 ، كنزالعمال 6 / 85 حديث 1311 .