در صحيح بخارى از رسول خدا صلىاللهعليهوآله روايت كند كه :
أيّما رَجلٍ و إمْرَأة تَوافقا فَعِشْرَةُ ما بَينهما ثَلاثَ لَيالٍ ، فَإنْ أحبّا أن يَتَزايدا أو يَتَتارَكا ؛
هر مرد و زنى [ بر ازدواج موقت ] توافق كردند ، زندگى موقت آن دو تا سه شب ادامه مىيابد . پس از آن اگر دوست داشتند ، بر آن افزوده يا از هم جدا مىشوند . « 1 »
در مصنّف ابن ابىشيبه از جابر روايت كند كه گفت : « هرگاه مدت تعيين شده پايان يابد و بخواهند دوباره از سرگيرند ، بايد مهريه ديگرى به زن بپردازد . »
از او پرسيدند : « عده زن چه قدر است ؟ » جواب داد : « به مقدار يك حيض [ عادت ماهانه ] كه بايد براى شوهر خود نگه دارد . » « 2 »
در تفسير قرطبى از ابن عباس روايت كند كه گفت : « عده زن به مقدار يك حيض [ عادت ماهانه ] است . و نيز گفت : از يكديگر ارث نمىبرند . » « 3 »
در تفسير طبرى از سدى ، آيه را چنين روايت كند :
« فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ
-
إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى *
-
فَآتُوهُنَّ . . . » *
گويد : « اين متعه چنين است كه ، مرد و زن براى مدتى معين با حضور دو شاهد و با اجازه سرپرست زن ، ازدواج مىكنند ، و چون مدت پايان گيرد ، مرد را بر زن حقى نيست و زن آزاد است و تنها بايد رحم خود را پاك سازد [ عده نگه دارد ] ، و از يكديگر ارث نمىبرند . » « 4 »
زمخشرى در تفسير كشاف گويد : گفته شده : « اين آيه
: [ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ . . . ]
درباره متعه [ ازدواج موقت ] سه روزه نازل شده و حكم آن تا زمانى كه خداوند مكه را به روى رسول خود صلىاللهعليهوآله گشود [ فتح مكه ] باقى بود و سپس « نسخ » گرديد ، و آن چنين بود كه : مرد زن را براى مدتى معلوم ، يك
شب ، دو شب ، يا يك هفته با دادن جامه يا چيز ديگرى [ مهريه ] به عقد خود درمىآورد و كام خود را از او گرفته و آزادش مىگذارد . نامش را از
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 164 ، باب نهى رسول اللّه صلىاللهعليهوآله عن نكاح المتعة اخيرا .
( 2 ) . المصنف ، عبدالرزاق ، ج 7 ، ص 499 ، باب المتعة .
( 3 ) . تفسير قرطبى ، ج 5 ، ص 132 ؛ تفسير نيشابورى ، ج 5 ، ص 17 .
( 4 ) . تفسير طبرى ، ج 5 ، ص 9 .