وَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَ وَ يُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ ؛
خداوند باطل را محو و نابود و حق را به فرمان خود ثابت و استوار مىدارد .
يعنى آثار باطل را از بين مىبرد .
تفسير آيات
خداى سبحان در آيات گذشته مىفرمايد : كفار قريش از رسول خدا صلى الله عليه وآله درخواست كردند تا براى آنان معجزاتى بياورد ، خداوند نوع درخواست آنان را نيز در سوره اسراء بيان داشته و فرموده است :
وَ قالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعاً
. . .
أَوْ تُسْقِطَ السَّماءَ كَما زَعَمْتَ عَلَيْنا كِسَفاً أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ قَبِيلًا ؛
« 1 »
و گفتند : ما هرگز به تو ايمان نمىآوريم تا آنكه چشمه جوشانى از اين سرزمين براى ما بيرون آورى . . . يا قطعات آسمان را - آنگونه كه مىپندارى - بر سر ما فرود آورى ، يا خداوند و فرشتگان را در برابر ما بياورى .
و در آيه 38 سوره رعد مىفرمايد :
« وَ ما كانَ لِرَسُولٍ أَنْ يَأْتِيَ بِآيَةٍ »
هيچ پيامبرى حق ندارد معجزهاى را - كه از او خواستهاند - بياورد « الّا باذن اللّه » مگر به فرمان خدا . زيرا ، هر كارى در تقدير مكتوب الهى زمان ويژهاى دارد .
خداوند در آيه بعد ، بدون فاصله ، استثناى از تقدير مكتوب را بيان داشته و مىفرمايد :
« يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ »
خداوند هر چه را بخواهد محو مىكند ، يعنى : دست خدا بسته نيست و هر جا كه خواست رزق و
اجل و سعادت و شقاوت را در اين مكتوب مقدر ، تغيير مىدهد . « و يُثْبِتُ » و هر چه را بخواهد - از نانوشتهها - در آن جاى مىدهد . زيرا « وَ عِنْدَهُ امُّ الْكِتاب » اصل كتاب تقدير و سرنوشت يعنى « لوح محفوظ » كه هيچ گونه تغيير و تبديلى در آن نيست ، نزد خداست .
بدين خاطر بعد از آن مىفرمايد : « وَ إِنْ ما نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذي نَعِدُهُم » و اگر پارهاى از مجازاتها را كه به آنان وعده مىدهيم [ در زمان حيات ] به تو نشان دهيم ، « اوْ نَتَوَفَّينَّك » يا تو را [ پيش از آن ] بميرانيم ، « فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغ » در هر حال ، تو تنها ابلاغ كنندهاى و بس .
هامش
( 1 ) . سوره اسراء ، آيات 90 - 92 .