جعفر بن ابىطالب از هجرت به حبشه بازگشته بودند تقسيم كرد . » « 1 »
و گفتهاند : « سهم خمس آن « كتيبه » شد و « شقّ و نطاة و سلالم و وطيح » به مسلمانان رسيد ، و آن را به يهود سپرد تا نيمه كارى كنند و محصول آن را ميان مسلمانان تقسيم مىكرد ، تا زمان عمر فرارسيد و او اصل زمينها را بر مبناى سهام هر يك ميان آنها تقسيم كرد . » « 2 »
و در سيرهى ابن هشام و ديگر كتب گويند : « كتيبه خمس خدا و سهم پيامبر و سهم ذوالقربى و مساكين و بهرهى زنان پيامبر و بهرهى مردانى بود كه رابط صلح رسول خدا و اهل فدك بودند . » « 3 »
و در فتوح البلدان گويد : « براى زنان پيامبر نيز در آن نصيبى قرار داد و به آنها فرمود : « هر يك كه خواستيد محصولش را بگيريد و هر يك كه خواستيد اصل زمين را براى خود و ورثه خود برداريد . » « 4 »
و در مغازى واقدى سهام « كتيبه » را با تفصيل كافى نام برده است . « 5 »
و در « وفاء الوفاء » گويد : « مردم وطيح و سلالم دربارهى زمينها با پيامبر مصالحه كردند ، و اين دو خاصّه و خالصهى رسول خدا بود ، و كتيبه به عنوان خمس جدا گرديد و آن در كنار وطيح و سلالم بود و هر سه يكپارچه شدند و اين مجموعهاى بود كه رسول خدا به ارث گذارد و از « صدقات » « 6 » او شمرده شد ، و
هامش
( 1 ) . همان ، ج 28 1 - 32 .
( 2 ) . همان ، ج 1 ص 28 .
( 3 ) . سيره ابن هشام ، ج 2 ص 404 . الاكتفاء فى مغازى رسول الله و الثلاثة الخلفاء ، ج 2 ص 268 . مغازى واقدى ، ص 692 - 693 ، و امتاع الاسماع ، ص 329 .
( 4 ) . فتوح البلدان ، ج 1 ص 32 .
( 5 ) . مغازى واقدى ، ص 693 ، و فتوح البلدان ، ج 1 ص 27 ، و در چاپ ديگر ، ص 33 .
( 6 ) . چنان كه پيش از اين گفتيم ، اين اصطلاح مكتب خلفاست كه تمام ميراث و ماترك غير منقول رسول خدا ( ص ) را - با استناد به روايت ابىبكر - صدقه ناميدند . .