5 - اجتهاد ابوبكر و عمر در مورد « خُمس »
از ديگر موارد اجتهاد ابوبكر و عمر - كه يادآور شدهاند - بازداشتن اهلالبيت ( ع ) از دريافت « خُمس » خويش ، بويژه حقّ فاطمه ( س ) دختر رسول خدا ( ص ) بود ، كه براى آشنايى با كيفيت اجتهاد آن دو خليفه ، در اين مورد ، بررسى معانى واژهها و اصطلاحات زير ضرورى است :
نخست - معناى لغوى و اصطلاحى واژههاى : « زكات ، صدقه ، فى ، صَفىّ ، أنفال ، غنيمت و خُمس » .
دوم - شأن خمس و حقّ دختر رسول خدا ( ص ) ، كه پس از بررسى اين واژهها و اين موضوعات ، بحث و بررسى كيفيت اجتهادِ آن دو خليفه در مورد « خُمس » به ويژه حق دختر رسول خدا ( ص ) آسان خواهد شد ؛ لذا مىگوئيم :
1 و 2 - زكات و صدقه :
« زكات » در لغت به معناى : « طهارت و پاكيزگى ، نماء و رشد و بركت ، و مدح » است ؛ « 1 » چنانه در قرآن كريم ( كهف / 19 ) مىفرمايد : ( أَيُّها أَزْكى طَعاماً ) يعنى :
هامش
( 1 ) . نهاية اللغة ، ابناثير ، مادّه « زكا » . .