و نيز اين آيه كه مىفرمايد : «
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ . . .
» يعنى : « و چون به آنها گفته شود : بيائيد تا رسولخدا براى شما استغفار كند سرهاى خود را مىگردانند . . . » « 1 »
خداوند در اين سوره از « عبداللّه بن ابى » كه يك نفر بود با لفظ : « الذين ، يقولون ، هم ، تعالوا » و امثال آن ياد كرده است ، يعنى : گوينده و كننده واحد را با لفظ جمع آورده است . همان گونه كه همه مفسران بر آن اتفاق نظر دارند و روايات بر محور آن مىچرخند ، و ما آن را براى نمونه يادآور شديم و گرنه همانند آن در قرآن كريم فراوان است ، مانند آيه 61 سوره توبه كه مىفرمايد : «
وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ . . .
» : « و برخى از آنها پيامبر را مىآزارند و مىگويند : « او گوش و خوش باور است . . . »
و آيه 173 آل عمران كه مىفرمايد : «
الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ . . .
» : « كسانى هستند كه مردم به آنها گفتند : « مردم بر عليه شما جمع شدهاند . . . »
و آيه 154 اين سوره كه مىفرمايد : «
يَقُولُونَ هَلْ لَنا مِنَ الْأَمْرِ مِنْ شَيْءٍ . . .
» : مىگويند : « آيا چيزى از پيروزى براى ما خواهد بود ؟ . . . »
اينها و امثال اينها كه با لفظ جمع آمده و اراده واحد شده ، در قرآن كريم بسيار است .
ب - اولوالامر على و امامان بعد از او
روايات متواتر و متظافر گذشته اثبات كرد كه على ( ع ) پس از رسولخدا ( ص ) مولا و ولىّ امر مؤمنان است . روايات آينده مراد و مصداق
« أُولِي الْأَمْرِ »
را كه در
هامش
( 1 ) - تفسير طبرى ، ج 28 ص 71 به بعد ، و تفسير سيوطى ، ج 6 ص 226 به بعد ، كه ما روايات آنها و روايات ديگر تفاسير و كتابهاى سيره را فشرده آورديم .