2 - دينورى متوفاى 282 ه - در اخبار الطوال .
3 - بيهقى كه تا سال 320 ه - زنده بوده در : المحاسن و المساوى .
4 - طبرانى امامالمحدثين در عصر خود و متوفاى 360 ه - در معاجم خود .
5 - ابونعيم اصفهانى متوفاى 430 ه - در حليهالاولياء .
6 - ابنعساكر شافعى متوفاى 571 ه - در تاريخ دمشق .
7 - ابناثير متوفاى 630 ه - در تاريخ خود .
8 - ابنابىالحديد شافعى متوفاى 656 ه - در شرح نهجالبلاغه .
9 - متقى هندى متوفاى 975 ه - در كنزالعمال .
اينها همه به تعبير ابنكثير جاهلان شيعه و قصهگويان اغنيايند كه به روايات « وصيت » مغرور شده و آن را روايت كرده و در كتابهاى خويش آوردهاند . علاوه بر اينها ، گروه بسيارى از همتايانشان از صحابه و تابعيناند كه به روايات وصيت مغرور شده و در اشعار و خطابههاى خود بدان احتجاج كرده و دانشمندان بزرگ سيره و تاريخ - به ترتيب زير - آن را از قول ايشان روايت كردهاند ، همانند :
زبيربن به كار در موفقيات ، طبرى و ابناثير در تاريخ خود ، خطيب بغدادى در تاريخ بغداد ، مسعودى شافعى در مروجالذهب ، امام مقدم در حديث ، حاكم نيشابورى در مستدرك ، ذهبى در تذكرهالحفاظ و امثال آنها .
ابنكثير همه اينها را كه يادآور شديم ، و بيشتر آنچه را كه بدان اشاره كرديم و در دسترس علماى آن عصر بوده و به خاطر كتمان شديدشان و پنهانكارى از مردم به دست ما نرسيده ، همه را كتمان كرده و هيچيك را در مجموعه بزرگ تاريخى خود وارد نكرده است .
همو به گونه ديگرى نيز به كتمان آنها پرداخته و با تضعيف راويان و روايات و كتابهايى كه آنها را ثبت كردهاند ، و سخيف شمردن احتجاجكنندگان بدانها ، چنان كرده كه اگر چيزى از كتمانشدهها از كتاب ديگرى به دست كسى رسيد
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 467
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٤٦٧