حضرت گريختند و به فراز كوهها و ژرفاى درهها پناه بردند . « 1 »
شانزدهم - در غزوه « دومة الجندل » ، « ابناممكتوم » را بر جاى خود نهاد و به سوى « اكَيْدربن عبدالملك نصرانى » روان شد و او كه به مسافران و كاروانهاى تجارتى مدينه يورش مىبرد با شنيدن خبر بگريخت و بستگانش نيز پراكنده شدند و آن حضرت كسى را در آنجا نيافت و چند روزى بماند و به مدينه بازگشت . و اين اولين غزوه ايشان به سمت و سوى روم بود . « 2 »
هفدهم - در غزوه « بنىالمصطلق » بر آبشخور مريسيع ، « زيدبن حارثه » آزاد كردهاش را به مدت هجده روز بر جاى خود نهاد . « 3 »
هجدهم - در غزوه « خندق » ، « ابناممكتوم » را جانشين خود ساخت و در ماه شوال يا ذيقعده از وراى خندق در مدينه با احزاب به جنگ برخاست .
نوزدهم - در غزوه « بنىقريظه » ، « ابورهم غفارى » را بر جاى خود نهاد و به مدت پانزده روز يا بيشتر آنها را محاصره نمود . « 4 »
در سال ششم :
بيستم - در غزوه « بنىلحيان » در نزديكى عسفان ، به مدت چهارده روز « ابناممكتوم » را بر جاى خود نهاد و به سلامت مراجعه نمود . « 5 »
هامش
( 1 ) - ذات الرقاع كوهى است نزديك نخيل در جوار سعد و شقره با رنگهاى گونهگون و قسمتهاى سرخ و سياه و سفيد . شرح اين غزوه را در التنبيه و الإشراف مسعودى مىيابيد .
( 2 ) - دومة الجندل قلعهاى بنا شده در منطقه جندل با سرزمينى به وسعت پنج فرسخ بود كه تا دمشق هفت روز و تا مدينه پانزده روز راه فاصله داشت . مراجعه كنيد : معجمالبلدان ، ماده : دومة و التنبيه و الاشراف ، شرح غزوه مذكور .
( 3 ) - آبشخور مريسيع بر سر راه « فرع » قرار دارد و فرع تا مدينه حدود نود ميل است .
( 4 ) - ابورهم ، كلثومبن حصين : پس از ورود پيامبرص به مدينه اسلام آورد و در احد حضور يافت و تير بر گلوگاهش اصابت نمود و پيامبر ( ص ) آب دهان بر آن ماليد و شفا يافت . شرح حالش در اسدالغابه آمده است .
( 5 ) - مراجعه كنيد : جمهره انساب ابنحزم ، چاپ مصر 1382 ه - ، ص 196 - 198 ، نَسَب بنىلحيان . و عسفان بين مكه و مدينه است كه در تعيين محل آن اختلاف دارند معجم البلدان .