واجب و مستحب نمود و هر چه امر و نهى يا منع و تأديب كرد ، همه را برگرفتند و حفظ كردند و استحكام بخشيدند و در دين فقيه شدند و امر و نهى خدا و مراد و مقصود او را در حضور رسول خدا ( ص ) با مشاهده تفسير و تأويل كتاب ، و گرفتن و استنباط از آن حضرت به خوبى دانستند ، و خداى عزوجل بدين وسيله آنها را شرافت بخشيد ، و با سمت پيشوائى گرامى شان داشت ، و شك و كذب و اشنباه و ترديد و فخر و عيب را از آنان بزدود و ايشان را دادگران امت ناميد و در كتاب محكم خويش فرمود : «
وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ
» « 1 » : « و بدينگونه شما را امت ميانه قرار داديم تا گواه بر مردم باشيد » . و رسول خدا ( ص ) « وسطا » را « عدولًا » يعنى : دادگر تفسير فرمود . پس صحابه دادگران امت ، پيشوايان هدايت ، حجتهاى دين و راويان كتاب و سنت اند ، و خداى عزوجل دست يازيدن بر راهشان و سير كردن در مسيرشان و اقتدا نمودن به آنها را محبوب و فراخوان كرده و فرموده : «
وَ مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ
. . .
وَ يَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلَّى . . .
» « 2 » : « و هركس با پيامبر مخالفت كند . . . و راهى جز راه مؤمنان را پيروى كند ، او را به همان راهى كه مىرود مىبريم . . . » و ما در اخبار بسيار ديدهايم كه پيامبر ( ص ) اصحاب خود را به تبليغ و رساندن سخنانش به ديگران تشويق و ترغيب كرده و به آنها فرموده : « نضّر اللّه امرأ " سمع مقالتى فحفظها و وعاها حتى يُبلِّغها غيره » : « خداوند مسرور كند كسى را كه سخن مرا بشنود و آن را حفظ و نگاه دارد تا به ديگرى برساند » . و نيز ، در خطبه خويش فرموده : « بايد شاهدان شما به غايبان برسانند » و فرموده : « از من به ديگران برسانيد اگر چه يك آيه باشد . و احاديث مرا بازگو كنيد كه محدوديتى ندارد » .
هامش
( 1 ) - بقره / 143 .
( 2 ) - نساء / 115 . مكتب اهلالبيتع مراد و مصداق همه اينها را ، مؤمنان صحابه مىداند چنان كه صريح آيه نيز بر آن دلالت دارد . توضيح بيشتر آن به يارى خدا مىآيد .