در خريبه منزل گزيد عبد الرحمن بن ابى بكره در آنجا زاده شد و او نخستين مولود در بصره بود . پدرش چندان اشتر نحر كرد كه اهل بصره از آن سير شدند . سپس هنگامى كه معاوية بن ابى سفيان زياد را بر بصره گمارد وى مسجد را بسيار بزرگ كرد و آن را با آجر و گچ بساخت و سقف مسجد را از ساج بنا كرد . هم او گفت كه شايسته نيست امام از ميان جماعت عبور كند و به اين خاطر دار الاماره از دهناء به سمت قبلهء مسجد منتقل شد و از آن پس امام از آن در دار الاماره خارج مىشد كه در سمت ديوار قبله قرار داشت .
زياد پس از ساختن مسجد و دار الاماره اطراف آن دور زد و به بنا نظاره كرد و بزرگان بصره را كه همراهش بودند گفت : آيا خللى مشاهده نمىكنيد ؟ آنان گفتند : ما بنايى محكمتر از اين نمىشناسيم .
زياد گفت : آرى اين ستونها كه بر سر هر يك از آنها چهار بند قرار داده شده شايد ستبرترين ستونها باشند . از يونس بن حبيب نحوى روايت شده است كه گفت : هرگز شكافى و عيبى در اين ستونها ظاهر نشد . حارثة بن بدرغدانى و به قولى بعيث مجاشعى گويد :
زياد از بهر ذكر خدا بنايى ساخت از سنگ ، نه كه از گل سازد آن را گر نه دست آدميان به افراشتنش در كار بود همىگفتم كه اين كار را شياطين بكردهاند وليد بن هشام بن قحذم با من حكايت كرد كه چون زياد مسجد را بساخت در صفهء پيشين آن پنج ستون قرار داد و منارهء مسجد را از سنگ درست كرد و او نخستين كسى بود كه مقصوره ساخت و دار الاماره را به سمت قبلهء مسجد منتقل كرد . وى دار الامارة را از گل و خشت ساخت تا آنكه صالح بن عبد الرحمن سجستانى مولاى
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 487
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٤٨٧