فرازى روايت كرد كه بنو اميه به كمك اهل شام و الجزيره با روميان در حوالى ثغرهاى آن دو بلد تابستان و زمستان به جنگ مىپرداختند و سفاينى از بهر نبرد آماده مىداشتند ، و نگاهبانان در سواحل مىگماردند ، هر چند كه در خلال دورههاى حزم و هشيارى اوقات غفلت و اهمال نيز در ميان بود . چون ابو جعفر منصور به ولايت رسيد كار ساختن دژها را در سواحل و شهرهاى آن ناحيت دنبال كرد ، و بلاد را آباد و مستحكم ساخت ، و ابنيهيى كه مورد نياز بود بنا كرد ، و همين كار را در مورد شهرهاى ثغور نيز به انجام رسانيد . زمانى كه مهدى به خلافت رسيد ، آنچه از كار آبادى شهرها و ساختن دژها باقى بود به اتمام رسانيد و بر قواى آن نواحى بيفزود . معاوية بن عمرو گويد :
اجتهاد هارون در امر جنگ و فراست او را در كار جهاد بس عظيم ديديم . وى در زمينهء صناعت « 1 » آنچه از پيش وجود نداشت بر پاى كرد ، در ثغور و سواحل به تقسيم اموال پرداخت ، و روميان را به قلق افكند و مقهور ساخت . المتوكل على الله بفرمود تا در تمامى سواحل سفاينى نگاهدارى كنند ، و آن نواحى را با جنگجويان مجهز سازند . اين امور در سال دويست و چهل و هفت به انجام رسيد .
ثغور شام
شيوخى از اهل انطاكيه و كسانى جز ايشان مرا گفتند كه ثغور مسلمانان در شام در عهد عمر و عثمان رضى الله عنهما و
هامش
( 1 ) . منظور صنعت كشتى سازى و تعميرگاههاى سفاين است .