جانشينى برگزيد و او اين كار به انجام رسانيد . از اين جمله آنچه مسلم بود و علماء بر آن اجماع داشتند ، چنين بود : نخستين كس كه قيساريه را به محاصره گرفت ، عمرو بن عاصى بود .
وى در جمادى الاولى سال سيزده در آنجا فرود آمد و مدتى باقى بود ، و چون مسلمانان براى امرى در قبال دشمن مجتمع مىشدند نزد ايشان مىشتافت . چنان كه در وقايع اجنادين و فحل و مرج و دمشق و يرموك حضور يافت . سپس باز گشته به فلسطين آمد و پس از ايلياء ، قيساريه را در محاصره گرفت . آنگاه از قيساريه به مصر رفت و يزيد بن ابى سفيان پس از ابو عبيده ولايت يافت و برادر خود معاويه را به محاصرهء قيساريه گمارد ، و در حالى كه به طاعون مبتلى شده بود ، به دمشق رفت و در آنجا بمرد .
ديگران جز واقدى گفتهاند كه عمر ، يزيد بن ابى سفيان را بر فلسطين ولايت داد ، و آن ، علاوه بر ولايتى بود كه وى را بر اجناد شام داده بود و به او نامهيى نوشت و بفرمود تا به غزاى قيساريه رود . پيش از آن ، قيساريه در محاصره بود و او با هفده هزار تن عزم آنجا كرد و اهل بلد با وى بجنگيدند و او ايشان را در حصار گرفت و در پايان سال هجده بيمار شد و به دمشق رفت و برادرش معاوية بن ابى سفيان را به جاى خود بر كار قيساريه نهاد و او آن بلد را فتح كرد و فتحنامه به يزيد فرستاد ، و او نيز خبر فتح به عمر نوشت . چون يزيد بن ابى سفيان وفات يافت عمر نامهيى به معاويه نوشت و تمامى آنچه را كه توليتش با يزيد بود ، به وى سپرد . ابو سفيان سپاس اين كار به جاى آورد و گفت : اى امير المؤمنين ، صلهء رحم بر تو انجام گيرد « 1 » .
هامش
( 1 ) . اين عبارت نوعى دعا به شمار مىرود . از معانى رحم ، قرابت و رابطهء خويشاوندى