148 ق همانجا درگذشت . حدود 1300 حديث از تابعين روايت كرده است . پدرش از حاضرين در جنگ و شهادت امام حسين ( ع ) بود .
الأعلام ، ج 3 ، ص 198 ؛ ريحانة الأدب ، ج 1 ، ص 155 .
( 479 ) . خلّ الزمان إذا تقاعس أو جمح . . . .
اين چهار بيت در ديوان ابن المعتزّ نيامده است و در اللطائف به نام ابن الرومى ثبت شده است .
اللطائف ، ص 152 .
( 480 ) . و راز دل نگاه دار چون سه قدح خورى .
حافظ دربارهء نوشيدن سه جام ، اصطلاح ثلاثهء غسّاله را به كار برده ، مىگويد :
ساقى حديث سرو و گل و لاله مىرود * وين بحث با ثلاثهء غسّاله مىرود
شادروان دكتر محمّد معين به نقل از منتخب جواهر الأسرار كه از كتاب مفتاح الأسرار ، نگاشتهء حمزة بن على بن حسن آذرى طوسى به سال 840 ق تلخيص شده چنين آورده است : « بدان كه حكماى يونان در ترتيب تشرّب ، اصطلاحى دارند كه على الصباح سه كاسهء مى خورند ، و آن را ثلاثهء غسّاله مىگويند كه غسل معده مىكند » .
حافظنامه ، ج 2 ، ص 744 .
( 481 ) . الراح فى إبريقها . . . .
اين دو بيت در ديگر آثار ثعالبى ، به نام هبة اللّه بن منجّم آمده است .
الإعجاز و الإيجاز ، ص 158 ؛ خاصّ الخاص ، ص 220 .
( 482 ) . الخمر مصباح السرور . . . .
باده چراغ شادمانى است ولى همين باده ، كليد بديها نيز شمرده مىشود .
اين عبارت در ديگر آثار ثعالبى از كتاب المبهج نقل شده است .
اللطائف ، ص 153 .
( 483 ) . ضحّاك بن مزاحم
ضحّاك بن مزاحم هلالى خراسانى ، مكنّى به ابو القاسم ، محدّث ، مفسّر و نحوى است . وى معلّم كودكان بود و صحبت ابن عبّاس و ابو هريرة را دريافت ، و از ابو سعيد بن جبير تفسير را فراگرفت ، و او را كتابى است در تفسير ؛ و در سال 105 ق وفات يافت .
العقد الفريد ، ج 5 ، ص 115 ؛ معجم المؤلّفين ، ج 2 ، ص 6 .